Ik vertrek. Geen tv-programma, of zo. Gewoon even weg. Er zijn grappige internet-café’s in Nepal, maar ik weet (nog) niet zeker wanneer ik deze blog kan bijhouden. In Kathmandu en Pokhara zal ’t geen probleem zijn, daarna op de flanken van de Himalaya zal ’t zeker niet lukken. Bovendien, weg is weg, even geen dagelijkse verplichtingen meer. Met excuus voor de nog steeds groeiende schare dagelijkse lezers, die ik in ieder geval met wat mooie plaatjes hoop vast te houden. Namasté.
In een vorige post uit februari publiceerde ik een foto ik die maakte in Mondragón, een Baskisch plaatsje waar een jaar geleden een socialistische wethouder door een terrorist van de ETA werd vermoord. In het centrum hing daar een rij foto’s van ETA-leden die gevangen zitten, een soort eerbetoon van hun vrienden en aanhangers. De socialistische leider in het Baskenland, Patxi López, die probeert een regering te vormen met de conservatieve PP (in de rest van Spanje felle tegenstanders van elkaar) om de nationalisten na 30 jaar uit het zadel te wippen, noemde het vorige week nog de ‘muur van schaamte’. Deze week besloot een hoge rechter dat dat echt niet kon, die foto’s. Het zou verheerlijking van het terrorisme zijn, en dat is een delict. De foto’s hingen op privé-terrein, een muur van een grote bank die ze niet durfde te verwijderen. Gisteren dook de Ertzaintza, de Baskische politie, ineens op. De onherkenbare agenten – gebruikelijk in het Baskenland – verwijderden de foto’s. Wel zal gewoon nog één keer per week een manifestatie vóór die ETA-gevangenen worden gehouden, zoals al lang gebruikelijk is.
Het begon spontaan, als een grapje, en dat is het nog steeds. Julián, een collega op de redactie, zat foto’s van zichzelf te maken, vond-ie schijnbaar wel leuk. Alleen zie je dan niet wat er achter je gebeurt. Komt er dus een onverwacht, soms onwelkome gast op je foto.
Even later ging ik met fotograaf David op reportage naar Parijs, waar FC Barcelona de finale van de Champions League moest spelen. David’s hobby is zichzelf te fotograferen op bekende plaatsen, dus ook voor
de pyramide van het Louvre.
Minder verrassend was het voor Agustí, ook fotograaf van de krant, veteraan op punt van VUT, waarmee ik laatst samen in Galicië was. Hij vond het plaatje in een etalage van Santiago wel aardig.
Deze week was Josep Maria aan de beurt, expert economische zaken van El Periódico. Collega Pau maakte de foto en heeft hem op de website captura.org gezet, waar bekende Spanjaarden hun snapshots publiceren. ‘Vampieren op de redactie’, is zijn bijschrift.
Wordt vervolgd.
Vandaag nog even wat foto’s gemaakt voor de nieuwe editie van mijn boek. In april komt er een midprice-versie van Het Barcelona-gevoel uit bij mijn uitgever, Nieuw Amsterdam. Hiernaast de nieuwe cover. 
De inhoud is vrijwel dezelfde als die van 2007, alleen met een actualisatie van de vele cijfers. En in beeld proberen we er iets meer een reisboek dan een voetbalboek van te maken. Dus bestaat het centrale fotokatern niet meer alleen uit foto’s van de 25 Nederlanders die bij Barça hebben gespeeld of getraind, maar ook wat plaatjes van Barcelona. Hierboven één van mijn favoriete plekjes, in de eindelijk gekomen voorjaarszon: het Parc de la Ciutadella, het grote groene hart van de stad. Lang niet zo groot als Central Park of Hyde Park, maar op een mooie plek, dichtbij het centrum (aan de rand van de populaire Borne), en veel groen gras, dat deze week overigens net bemest is. Het is hét park waar vooral op zondag gezinnen uit Barcelona bij elkaar komen, de kinderen laten spelen en eventueel wat eten. Aan één kant ligt het prachtige Hibernacle, een soort botanische tuin, dat op dit moment wordt gerestaureerd. En voor toeristen is het park natuurlijk de ideale plaats om even uit te rusten.
Prachtige, unieke video gemaakt vanaf een tram in 1908. Of hoe Barcelona precies een eeuw geleden was, van de paseo de Gràcia tot de plaça de Lesseps. Hoe de mensen waren, vooral.
Dit is de sportredactie van El Periódico, dinsdagavond laat. Mijn vroegere collega’s zaten de wedstrijd Liverpool-Real Madrid te kijken. Een vergelijk: hoe zouden de jongens én meiden op de onvolprezen redactie van AD Sportwereld reageren als Ajax vanavond een tegendoelpunt zou incasseren van Olympique Marseille? Sommigen zouden balen, anderen zou het niet veel uitmaken, weet ik. Of omgekeerd: wat zouden ze bij Telesport roepen als Feyenoord van een Europese tegenstander op zijn kop krijgt? ‘Niets nieuws onder de zon,’ waarschijnlijk.
In Barcelona en Madrid ligt het, zoals iedereen weet, iets gevoeliger. Barça en Real zijn niet alleen elkaars tegenstander in de Primera División, ook buiten de eigen landsgrenzen gunnen de supporters elkaar het licht niet in de ogen. Sommige spelers evenmin, trouwens. “Ik wil dat Barcelona altijd verliest,” zei Real-modeboy Guti laatst.
Onder sportjournalisten is het niet anders. Ik weet niet bij welk doelpunt van Liverpool de foto hierboven werd genomen (hij hangt nu op de sportredactie zelf, dit is een kopie ervan). De 1-0 van Torres, de 2-0 of 3-0 van Gerrard of de laatste van die Italiaan… Het maakt niet uit: elke treffer veroorzaakte ongetwijfeld dezelfde taferelen. En hoe meer de Koninklijke werd vernederd, hoe beter…
Dit is niet Barcelona, ik weet het. Ook niet Spanje. Het is de stupa van Bodnath, in Kathmandu, één van de meest magische plekken op aarde. Ik ga er vrijdag naar toe, voor de derde keer, en lijk er altijd de onrust aan te trekken. De eerste keer, in juni 2001, was enkele dagen na de moord op de hele Nepalese koninklijke familie; er was een avondklok en veel politie op straat. De tweede keer, in maart 2003 op de terugreis met de kinderen, maakten we een tussenstop in de Arabische Emiraten op de avond dat de Amerikanen Bagdad begonnen te bombarderen; het toestel moest een omweg maken om alle oorlogsvliegtuigen te ontwijken. En nu staat Kathmandu, en vooral Bodnath (de foto is van gisteren) dat omgeven is door boeddhistische kloosters, in het teken van de protesten tegen de Chinese bezetting van Tibet, precies 50 jaar geleden. Maar mooi en idyllisch blijft het daar.
Net een jaar rijdt de AVE, de Spaanse hogesnelheidstrein, met een maximum van 300 km/h tussen Madrid en Barcelona heen en weer. De eerste dag deden we bij El Periódico wat elke krant en elk radio- en TV-station toen deed: persoonlijk meten wat nou het snelste vervoersmiddel was tussen de twee metropolen, nu het monopolie van de puente aéreo, de drukke luchtbrug, over land werd gebroken. De reis moest, vanzelfsprekend, van centrum naar centrum gaan. We – ik en collega Xavi – startten op de Plaça de Catalunya in Barcelona en spraken af op de Plaza Mayor in Madrid. Na een totale reistijd van van 3 uur en 23 minuten (waarvan 2.40 in de trein zelf) kon ik zeven minuten eerder dan Xavi (55 minuten in de lucht) op een terrasje plaatsnemen. 
Op de terugreis deden we het omgekeerd en kwam ik, met het vliegtuig, ietsje eerder aan. Maar wie of welk transportmiddel het nou won met nipt verschil, daar ging het eigenlijk niet om. De vraag was meer: welk van de twee, AVE of luchtbrug, zouden de reizigers gaan kiezen?
Een jaar later zijn de verwachtingen waargemaakt: een groot deel van de vliegtuigpassagiers is overgestapt op de trein. Was tot februari 2008 het aandeel van de toen vrij trage treinen (minstens 6 uur per traject) slechts 11% tegen de 89% van het vliegtuig (auto en bus werden niet meegeteld), in januari dit jaar was dat bijna een gelijkspel: 48% tegen 52%. De redenen van veel mensen om voor de trein te kiezen mogen duidelijk zijn: meer comfort, geen hinderlijke controles – schoenen uit, riemen af -, vrijwel zeker op tijd komen (de punctualiteit van de AVE is 99,18%) en reizen van centrum (station Barcelona-Sants) naar centrum (Madrid-Atocha), in plaats van El Prat naar Barajas, beide zo’n 12 kilometer buiten de stad. En omdat de meeste passagiers zakenmensen zijn, kunnen ze ook nog die tweeëneenhalf uur in de trein benutten om te werken.
De vliegroute Madrid-Barcelona (Iberia, Spanair, Air Europa, Vueling en Clickair) verloor daardoor in één jaar tijd 24% van zijn passagiers, waardoor beide vliegvelden voor het eerst in de geschiedenis een daling van het totale aantal reizigers laten zien. Niettemin bleef de route in 2008 verreweg de drukste in Europa, zo liet Eurocontrol gisteren weten:
1. Madrid-Barcelona 39.388 vluchten
2. Milaan Linate- Rome 25.316
3. Toulouse-Paris Orly 19.482
4. Jersey-Guernsey 18.764
5. Barcelona-Mallorca 17.840
Dit, het witte rechts, is het huis van mijn buurman. Nou ja, buurman. Ik ken hem niet, nooit gezien ook. Het is een man die enkele jaren geleden het prachtige pand, gebouwd rond 1915, kocht van een homostel dat een modellenbureau had. Zij vroegen er toen zo’n 6 miljoen euro voor. Ja, aardig bedrag. (Mijn huisje lijkt hier in de verste verte niet op, trouwens. Het is het meest bescheiden optrekje in, dat wel, één van de mooiste wijken aan de Middellandse Zee, in Sitges.)
Eerst wat over die wijk en de huizen. Dit pand is ooit gebouwd door één van de vele indianos, Catalanen die in de 19e eeuw naar Cuba waren geëmigreerd, daar rijk werden en bij het uitbreken van de oorlog, in 1898, halsoverkop naar hun geboortegrond terugkeerden. Daar lieten zij met hun vele geld enorme huizen bouwen in de Cubaanse of Caribische stijl; die aan de overkant van de straat is er een ander voorbeeld van. 
De buurt, Terramar, is een zogeheten ciudad jardin, een tuinstad zonder flatgebouwen direkt aan de boulevard die zelfs onder de bouw- en toerismewoede van het Franco-regime in de zestiger en zeventiger jaren (zie het resultaat in, onder anderen, Benidorm, op de foto hiernaast) geheel werd gerespecteerd. Deze huizen zijn nu ook allemaal beschermd door een soort monumentenzorg.
Zo’n huis erf je alleen maar of je kocht het in een goede periode, toen de prijzen nog niet zo belachelijk hoog waren en je zelf natuurlijk heel erg veel geld had. Maar deze buurman had dus wel, anno 2006, die 6 miljoen euro op zak. Het verhaal gaat dat hij het kocht voor zijn dochter, maar die besloot in de VS te gaan studeren; domme meid. Sindsdien staat het leeg én te koop. De tuinmannen komen trouw elke week om de planten, perken en palmbomen te onderhouden, gelukkig. Verder zie je er nooit iemand. Twee jaar terug, op het hoogtepunt van de onroerendgoed-bubbel, stond het te koop voor 10,5 miljoen euro. Geen gek die dat er voor gaf. De prijs is inmiddels weer gedaald naar 6 miljoen. Maar nu zelfs de Russische miljonairs hun geld met sloten tegelijk zien wegstromen koopt niemand zo’n kapitale villa. Bovendien, geen bank die nog een hypotheek geeft.
Nergens in Europa is de economische terugslag zo groot als in Spanje, vooral omdat het land op die bouwsector dreef. Nu is het sprookje over en veranderen dit soort droomvilla’s in spookhuizen.
De kop boven dit stukje is niet helemaal waar. Het voetbal, het onvolprezen jeugdvoetbal houdt de jongens (en steeds meer meiden) wel bezig, maar naast de drie trainingen van anderhalf uur per week én de wedstrijd in het weekeinde kunnen mijn zoon en zijn (voetbal)vrienden ook nog eens urenlang op straat rondhangen of met hun brommertjes rondtouren. En toch zou ik ze geen hangjongeren willen noemen, want voor problemen lijken ze nauwelijks te zorgen. Vandaag was de presentatie van alle teams van voetbalvereniging UE Sitges, die pas sinds vier jaar ook een jeugdopleiding heeft. Het blijft het mooiste: jochies die op hun zesde voor het eerst tegen een bal gaan trappen op een écht veld (van kunstgras dan) en die dat 10 jaar later, ondanks alle verleidingen van het leven, nog steeds doen. Hulde aan al die trainers en vrijwilligers die het leuk vinden tientallen kinderen te instrueren en tegelijk een beetje discpline en solidariteit bij te brengen. Nu ontaarden de wedstrijden van Ferran – zij zijn al de oudsten, de A-junioren – nogal eens in opstootjes, maar dat zal mede door de opvliegende hormonen komen. Daar hebben de allerkleinsten, hiernaast onderaan de foto, nog geen last van. Soms hebben zij nog moeite te beseffen wie de tegenstander en wie de medespeler is. Kwaad zullen ze elkaar nooit doen.
Edwin Winkels 