Auteursarchief: edwin

Onbekend's avatar

Over edwin

Schrijver, journalist, fotograaf. Woon en werk sinds 1988 in en rond Barcelona.

Koning uitgefloten, chef-sport ontslagen

De bekerfinale woensdagavond tussen FC Barcelona en Athletic de Bilbao (4-1) heeft vandaag de chef-sport van de Spaanse televisiezender TVE de kop gekost. De zender ‘vergat’ het moment uit te zenden waarop in het Mestalla-stadion het volkslied werd gespeeld. (De video hierboven laat het bewuste moment wél zien.)

Toen vlak voor het begin van de finale het koningspaar Juan Carlos en Sofía de ereloge betrad en het Spaanse volkslied werd gespeeld, daalde een hels fluitconcert op hen neer. Catalanen en Basken moeten niets hebben van Spanje en de monarchie en dat lieten de 60.000 supporters uit Barcelona en Bilbao luidruchtig merken.

Tegen alle tradities in, maakte staatszender TVE juist op dat moment in de rechtstreekse uitzending een verbinding met Bilbao, zodat het fluitconcert niet in de zeven miljoen huiskamers was te horen. Na het erkennen van een ‘menselijke fout’ zond TVE in de rust alsnog het volkslied uit, maar het geluid van de fluitconcerten was weggedraaid. De volgende ochtend werd de chef-sport ontslagen.

De schaduw van een boek

P1010591

De werkelijkheid is nooit zo mooi als het boek; althans, als de schrijver een verhaal mooi weet te vertellen, een plaats fantastisch kan beschrijven. Dit is, in het echt, het nummer 32 van de Avenida Tibidabo in Barcelona. Het is het afschrikwekkende huis waar het mysterie van de bestseller De Schaduw van de Wind wordt onthuld. Wat grijs, grauw en somber is in de roman, is in werkelijkheid een buitenlandse consultancy, die het rijtje paleisjes op deze sjieke laan van de stad deelt met onder anderen het Chinese consulaat en een religieuze school.

Ongelooflijk trouwens hoe het boek van Carlos Ruiz-Zafón in Nederland blijft verkopen. Volgens de Besteller 60-lijst van de stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek (CPNB) staat de Schaduw van de Wind al 182 (!) weken in die lijst; en niet op plaatsjes onderin: hij is bijna nooit uit de top-20 geweest. Nog even en de Barcelonese schrijver die hiermee miljonair is geworden viert zijn vierde verjaardag in de Nederlandse boekenlijst.

P1010592

Die hele Avenida Tibidabo is trouwens een bezoekje waard, vooral als de historische blauwe tram er in de zomermaanden rijdt. Vanaf het plein van J.F. Kennedy rijdt het antieke ding omhoog, onder anderen langs (links) een typisch restaurant uit centraal-Spanje, de Asador de Aranda: het gebouw alleen is al de moeite waard, maar de cochinillo, het speenvarken, mag er ook zijn, niet na bij de voorgerechten onder anderen de onovertroffen morcilla de Burgos te hebben geprobeerd: bloedworst met rijstkorrels erin. De trein rijdt tot voor het restaurant La Venta (de favoriet van Johan Cruijff) en het barretje Mirablau (wat een uitzicht vanaf de barkruk!)  op het plein van Doctor Andreu, een arts die steenrijk werd door het verkopen van hoestpilletjes die, begin vorige eeuw, alle Spanjaarden slikten. P1010594Van hem en zijn familie waren bijna alle monumentale panden aan de Avenida Tibidabo, onder anderen het nu verwaarloosde La Rotonda (1906) helemaal onderaan. In 1999 verkochten zijn kleinkinderen het pand voor 15 miljoen euro aan bouwbedrijf Núñez y Navarro, die er kantoren van ging maken maar nog altijd niets aan de bouwval heeft gedaan. Bovendien is La Rotonda een beschermd monument, iets wat de renovatie altijd een stuk duurder maakt.

De VS streven Spanje voorbij

simpson vliegveld

Barcelona lijkt nog elke dag stampvol met toeristen, maar de schijn bedriegt. Heel Spanje trekt steeds minder als vakantiebestemming. Dat komt natuurlijk door de crisis, maar er móeten andere oorzaken zijn. Jarenlang was het land namelijk de nummer twee van de wereld wat het aantal buitenlandse toeristische bezoeken betreft, na het onaantastbare Frankrijk. Het ook bij Nederlanders populairste Franse land trok vorig jaar 79,3 miljoen mensen, overigens wel 3,2% minder dan in 2007. Tweede werden de Verenigde Staten, met 58,03 miljoen (een stijging van 3,6%), die daarmee Spanje (57,31 miljoen, -2,3%) voorbijstreefden. Nou is dat laatste geen unicum: de VS nemen gewoon weer de positie in die zij tót de aanslagen in New York in 2001 hadden.

Is de dollar nog altijd vrij goedkoop voor de Europeanen, Spanje heeft juist last van de wisselkoersen. Het zwakke pond speelt het land parten, omdat de Britten verreweg de grootste groep vakantiegangers zijn aan de Costa’s; voor hen is een biertje aan het Spaanse strand ineens een stuk duurder geworden en de verwachting in GB is dat veel van de Britten dit jaar voor een vakantie in eigen land zullen kiezen.

Het eerste trimester van dit jaar voorspelt ook niet veel goeds voor Spanje: in januari, februari en maart kwamen er 16,3% minder toeristen dan een jaar eerder, veel slechter dan het gemiddelde van 7,7% waarmee het toerisme in de hele wereld daalde. En dat zal écht niet alleen door het natte winterweer zijn gekomen. Niet voor niets beloofde premier Zapatero gisteren tijdens het debat over de ‘staat van de natie’ 600 miljoen euro extra voor het moderniseren van de hotels…

Handboeien in het Catalaans

poster pp

De foto komt van een poster van de Partido Popular, in een campagne tegen het onderwijssysteem in Catalonië, één van de favoriete stokpaardjes van de conservatieven. De kinderen (of hun ouders, vooral) mogen niet vrij kiezen hoeveel uur Spaans en hoeveel uur Catalaans zij op school krijgen. In principe moeten álle lessen op de publieke scholen in Catalonië in het Catalaans worden gegeven, van wiskunde tot geschiedenis, van gym tot biologie. Daarnaast zijn er natuurlijk de taalvakken Catalaans, Spaans en Engels. De uren Spaans zouden veel te weinig zijn, volgens de PP, waardoor de kinderen een taalachterstand zouden oplopen in vergelijking met de kleintjes in de rest van Spanje. Statistieken wijzen echter uit dat de ‘Catalaanse’ leerlingen over het algemeen zelfs een iets hoger cijfer voor Spaans hebben dan die in de rest van Spanje.

De ouders die er het meeste moeite mee hebben dat het onderwijs verplicht in het Catalaans plaatsvindt komen meestal uit andere delen van Spanje. Ikzelf heb er nooit enkele moeite mee gehad: het is juist een ongelooflijk voordeel dat kinderen van zo jongsafaan al tenminste twee talen met de paplepel krijgen ingegoten. Kinderen van Spaanse ouders hebben juist een groot voordeel: op school horen ze veel Catalaans, thuis veel Spaans. (Groter vind ik juist het probleem voor kinderen van volledige Catalaanse echtparen; die horen bijna nooit Spaans praten, ook al omdat ze vaak in zeer Catlaanse dorpjes wonen, en hebben er meer moeite mee.) Mijn kinderen, in Barcelona geboren, hebben altijd in het Catalaans les gehad, al ‘smokkelen’ sommige leraren ook wel eens met het Spaans, en praten thuis en met hun vriendjes en vriendinnen vooral Spaans, maar soms ook Catalaans. Deze zomer willen ze werken, en de vermelding van vier talen (ook nog Nederlands en Engels) op hun CV maakt het hen, hoop ik, alleen maar iets gemakkelijker…

Veldslag in de naam van de koning

Woensdag treffen FC Barcelona en Athletic de Bilbao elkaar in de bekerfinale, de Copa del Rey, de koningsbeker. Voor het eerst sinds 1984. En die laatste finale tussen beide was niet iets om trots op te zijn. De wedstrijd werd, voor de ogen van koning Juan Carlos en zijn gezin, besloten met één van de meest ordinaire vechtpartijen die ooit op een voetbalveld te zien zijn geweest. Diego Armando Maradona was het zat dat hij opnieuw door ‘slager’ Goicoechea werd opgejaagd: die had hem al eens maandenlang uitgeschakeld met een schandalige overtrededing, waarbij de Argentijn zijn scheen- en kuitbeen brak. Ook verwoestte ‘Goiko’ eens de knie van Schuster. Die voorgeschiedenis leidde tot de klappen en trappen die op bovenstaande video te zien zijn. Historisch is de karatetrap van Barça-verdediger Migueli. Hij werd net als vier anderen voor drie maanden geschorst. Athletic won trouwens, met 1-0.

Op die rotstoel

tandarts

Toen het jonge echtpaar Danny Coster en Johan Cruijff in 1973 naar Barcelona verhuisde, was zij in verwachting van hun derde kind, die Jordi zou gaan heten. Een Catalaanse naam dus, maar geen Catalaanse geboortegrond voor het broertje van Chantal en Susila. Voor de bevalling reisde Danny terug naar Nederland. Een kind geboren laten worden in de achterlijke ziekenhuizen van het Franco-regime, dat risico wilden de ouders waarschijnlijk niet nemen. (Dictatuur betekent niet altijd slechte gezondheidszorg: die van Cuba staat bekend als één van de beste ter wereld.)

Alle kleinkinderen van Cruijff zijn, neem ik aan, gewoon in of rond Barcelona bevallen. Is ook wel gemakkelijk voor de vrouw, want hier hoef je niet om een ruggeprik te smeken, je krijgt hem gewoon.

Dat wat Danny met die bevalling deed, zoiets zullen alle emigranten wel eens gehad hebben. Ik had het met de tandarts. In de eerste jaren na mijn vertrek uit Nederland zocht ik altijd even de vertrouwde tandarts in Nieuwegein op voor een korte inspectie of een kleine behandeling. Zo’n Spaanse praktijk ging ik echt niet binnen. Vooroordeel natuurlijk, want als één iemand ooit mijn kiezen heeft verknald is het wel tandarts L. op het Utrechtse Kanaleneiland, wiens verwoestende werk later door collega’s moest worden hersteld. Om een trauma aan over te houden.

Inmiddels heb ik al -tig jaar een doodgewone Spaanse tandartsenpraktijk in Barcelona. Prima behandeling, snelle afspraken: kies afgebroken? Kom overmorgen maar langs. En deze week de zenuwbehandeling. Zelfs daar zie ik niet meer tegenop, want ik weet hoe goed de Argentijnse specialist is die daarvoor wordt ingeschakeld; hij heeft het al vier keer eerder bij me gedaan.

En wie dan nog altijd vrees voor de buitenlandse tandarts heeft, kan ongetwijfeld overal wel een Nederlandse vinden, zoals Ron van Gaalen bij ons in Sitges, want ook tandartsen emigreren.

Een wedstrijd zonder capuchonnetjes

valencia

Geef me vijf redenen waarom je in Spanje wilt blijven wonen en niet naar Nederland terugkeert, vroeg iemand gisteravond. Eén van die vijf redenen die ik hem noemde kon hij nog geen vijf minuten later zelf aanschouwen: de straat voor Mestalla, het voetbalstadion van Valencia. Real Madrid kwam op bezoek, een wedstrijd van maximale rivaliteit. En toch: bijna geen politie gezien. Allemaal mensen die vrolijk op straatje een biertje staan te drinken, tot kort voordat ze het stadion in moeten. Natuurlijk, in Spanje komen er weinig supporters met de bezoekende club mee, maar noch om tien uur ’s avonds (de late begintijd van de wedstrijd) noch na middernacht was er enig spoor van agressie te ontdekken. Het zal wel eens fout gaan, maar zo onveilig of unheimisch als je je zou voelen op weg naar een Ajax-Utrecht of FC Twente-Feyenoord, om maar een paar potjes te noemen, dat heb je in Spanje bijna nooit. Hier is dit soort wedstrijden een familiefeest, geen terrein voor vervelende capuchonnetjes. Minder geweld, minder agressie. Een goede reden om Spanje boven NL te verkiezen.

De contrasten van Valencia

P1010557

Makkelijke foto natuurlijk. Je zit in een 5-sterren hotel, het Melia Palace, uitgenodigd door Unibet, een gigant in weddenschappen die de plaatselijke voetbalclub sponsort, je kijkt uit je raam en je ontdekt dat in het postmoderne Valencia niet alles met zijn tijd is meegegaan. De bouwval, die nog altijd tegen wat nieuwere woningen aanleunt, is eigenlijk een uitstekende metafoor voor deze derde stad van Spanje.

Valencia staat hoog op het lijstje van ‘alternatieve’ stedentrips die de reisbureau’s ook in Nederland aanbieden; de trouwe Spanje-gangers kennen Madrid, Barcelona en vaak ook Sevilla wel, maar Valencia? De stad stuwde zich op in de stroom met de ongelooflijke transformatie van de droge oude rivierbedding van de Turia. P1010554Waar vroeger water liep, ligt nu de Ciutat de les Arts i les Ciencies, de wonderbaarlijke witte stad van de kunst en de wetenschappen, met ‘onmogelijke’ constructies van onder anderen de plaatselijke wereldarchitect Santiago Calatrava.

Maar het stadsbestuur liet het daar niet bij. Het haalde ook de zeilboten van de America’s Cup naar zijn haven, legde een stadscircuit aan voor de Formule 1-bolides en haalde, bijvoorbeeld, ook de vorige Paus naar de stad voor een grote bijeenkomst, eveneens in die bedding  van de Turia.

Die evenementen schetsen eigenlijk het best hóe Valencia, stad en streek, wordt geregeerd. Het is, met afstand, de meest conservatieve regio van Spanje, de Partido Popular is er nog sterker dan in Madrid. Zeilen, autosport en geloof: het is eigenlijk de PP ten voeten uit. Onbtreekt nog de corruptie, waar de partijleider in Valencia, Francisco Camps, behoorlijk door wordt geplaagd. Al die evenementen werden door ‘vriendjes’ georganiseerd, natuurlijk, en de rechters zoeken nu uit hoe eerlijk die toewijzing was. Camps kreeg in ieder geval voor honderdduizenden euro’s aan dure pakken van het fortuinlijke bedrijf, zo is de beschuldiging van onderzoeksrechter Garzón.

P1010551

Trouwens, de Euromed is al jaren de beste manier om van Barcelona naar Valencia te reizen. Toen deze trein voor het eerst ging rijden, vierden we dat hij maar 3 uur deed over de 350 kilometer. Nu er in minder tijd een AVE de 600 km van Barcelona naar Madrid overbrugt, is de Euromed echter weer een trage trein geworden. Maar vanuit het centralistische Madrid is al beloofd dat ook in de corredor mediterráneo een AVE zal gaan rijden.

De eenzame fietser

motos

Het station van Sitges, vanmorgen. Zo’n dorp is uitstekend om alles op de fiets te doen. Naar school, naar het werk, naar de winkel of naar het station. Maar kijk je naar de straat voor de middelbare scholen, dan zie je hetzelfde beeld als hier op het station: een zee van motoren, scooters en brommers. Links, tegen de lantaarnpaal, mijn eenzame en belaagde fiets.

Ook al is het gebruik in Barcelona explosief gestegen, ook al winnen de Spanjaarden de Tour de France, fietsen zit hier niet in de dagelijkse cultuur. Elk jochie vraagt op zijn veertiende om een brommer om naar school te gaan of ’s avonds met zijn vriendjes af te spreken. (Ze willen die minimumleeftijd naar 16 verhogen, trouwens.) Op de fiets naar school, dat is voor losers. Herrie moet je maken als je aankomt, dus er moet ook nog een andere uitlaat op dat 50cc-kreng.

De macht van de motoren is zo groot dat ze alle vrijheid krijgen; in Barcelona, waar er nóg meer schijnen te rijden dan in Rome, parkeren ze waar ze maar willen, vooral breeduit op de stoep, want het zijn er zoveel dat er geen controle op uit te oefenen is. Volgens de laatste cijfers heeft de stad 193.000 motoren en 93.000 brommers (tegenover 608.000 auto’s) en die tweewielers hebben niet genoeg parkeerplaatsen.

Helaas bezetten ze ook volledig het kleine stationpleintje van Sitges, waar liefst één fietsrek staat, met plaats voor vier rijwielen. Nee, dán mijn Utrecht:

utrecht

Microklimaat in Sitges

terrasje

Het werd tijd. De winter heeft langer geduurd en is natter geweest dan ooit, maar na abril, lluvias mil (april doet wat-ie wil, op z’n Spaans: duizend regens) heeft mei eindelijk het langverwachte voorjaar gebracht. Nou ga ik het niet steeds over het weer hebben (perfecte reddingsboei bij gebrek aan andere, serieuzere thema’s), noch over dat je vanochtend op een bescheiden terrasje even kon ontbijten, maar over het beroemde microklimaat in Sitges en het naburige Vilanova i la Geltrú. Slechts 45 kilometer scheiden ons daar van de grote stad, Barcelona, maar het Macizo del Garraf, het bergachtige natuurpark net ten noorden van Sitges, blijkt een prachtige natuurlijke barrière voor de wolken te zijn. In Barcelona kan het regenen of zwaarbewolkt zijn, terwijl de mensen in Sitges op het strand liggen.

Het bewijs? De voorspellingen van Meteocat van komende week (zie hieronder): het gaat wat minder worden, maar waar de neerslag in Barcelona vrijwel zeker lijkt, houden we het in de Garraf misschien net droog.

previsio-bcn1

 

previsio-vng1