Tagarchief: catalaans

Handboeien in het Catalaans

poster pp

De foto komt van een poster van de Partido Popular, in een campagne tegen het onderwijssysteem in Catalonië, één van de favoriete stokpaardjes van de conservatieven. De kinderen (of hun ouders, vooral) mogen niet vrij kiezen hoeveel uur Spaans en hoeveel uur Catalaans zij op school krijgen. In principe moeten álle lessen op de publieke scholen in Catalonië in het Catalaans worden gegeven, van wiskunde tot geschiedenis, van gym tot biologie. Daarnaast zijn er natuurlijk de taalvakken Catalaans, Spaans en Engels. De uren Spaans zouden veel te weinig zijn, volgens de PP, waardoor de kinderen een taalachterstand zouden oplopen in vergelijking met de kleintjes in de rest van Spanje. Statistieken wijzen echter uit dat de ‘Catalaanse’ leerlingen over het algemeen zelfs een iets hoger cijfer voor Spaans hebben dan die in de rest van Spanje.

De ouders die er het meeste moeite mee hebben dat het onderwijs verplicht in het Catalaans plaatsvindt komen meestal uit andere delen van Spanje. Ikzelf heb er nooit enkele moeite mee gehad: het is juist een ongelooflijk voordeel dat kinderen van zo jongsafaan al tenminste twee talen met de paplepel krijgen ingegoten. Kinderen van Spaanse ouders hebben juist een groot voordeel: op school horen ze veel Catalaans, thuis veel Spaans. (Groter vind ik juist het probleem voor kinderen van volledige Catalaanse echtparen; die horen bijna nooit Spaans praten, ook al omdat ze vaak in zeer Catlaanse dorpjes wonen, en hebben er meer moeite mee.) Mijn kinderen, in Barcelona geboren, hebben altijd in het Catalaans les gehad, al ‘smokkelen’ sommige leraren ook wel eens met het Spaans, en praten thuis en met hun vriendjes en vriendinnen vooral Spaans, maar soms ook Catalaans. Deze zomer willen ze werken, en de vermelding van vier talen (ook nog Nederlands en Engels) op hun CV maakt het hen, hoop ik, alleen maar iets gemakkelijker…

Nasynchroniseren

film2film3

 

 

 

 

 

 

 

 

Een Catalaanse regisseur ging laatst naar een bioscoop in Vilafranca del Penedès, het hart van de streek waar onder andere de bubbelende cava wordt gemaakt, en vroeg of er ook een film in Versión Original draaide, letterlijk vertaald de originele versie, op filmposters en -ladders aangegeven als V.O. subtitulada. De dame achter de kassa had geen idee wat hij bedoelde.

V.O. staat voor de films die in hun oorspronkelijke taal worden vertoond, en dat is in Spanje, net als in Italië, Frankrijk en Duitsland, nogal een zeldzaamheid. Het is ook één van de oorzaken van de waardeloze kennis van het Engels van de meeste Spanjaarden. De meerderheid geeft er de voorkeur aan de films nagesynchroniseerd te bekijken, wat tot absurde situaties kan leiden. Zo is de stem van Javier Bardem, die in Vicky Cristina Barcelona van Woody Allen ook Engels spreekt én dus nagesynchroniseerd moet worden, niet die van Bardem zelf, een zware stem die alle Spanjaarden kennen. En daarnaast worden alle filmtitels ook nog eens vertaald, soms letterlijk (zoals op twee bovenstaande posters), maar soms bedoeld origineel. Eén van de ergste die ik me kan herinneren is After Hours, die in Spanje Jo, qué noche! ging heten: Jeetje, wat een nacht

De reden van het publiek om toch maar voor die vreselijke versión doblada te kiezen? Als ze de ondertitels moeten lezen, kunnen ze niet naar het beeld kijken en missen ze de helft van de film. Daarom wordt slechts 7% van alle films die in Spanje in de bioscoop worden vertoond ondertiteld. En zalen die deze films in originele staat programmeren zijn slechts te vinden in de allergrootste steden. Hoewel, in Madrid had je tot tien jaar geleden slechts één bioscoop die het aandurfde. In Barcelona, met veel buitenlanders die in de stad wonen, zijn zo’n zes bioscoop-complexen met V.O-films, in totaal zo’n 25 zalen. (Trouwens, ik wilde ooit in Milaan naar de film: niet één bioscoop met een originele ondertitelde versie.)

Ik kom op dit onderwerp door de wet die de Catalaanse regering gisteren uitvaardigde. Om de eigen taal te verdedigen tegen het oprukkende Spaans, wil zij dat minimaal de helft van de buitenlandse films niet in het Spaans maar ook in het Catalaans wordt nagesynchroniseerd. Waarom niet slechts Catalaans ondertitelen, dát is pas voortuitgang, is het tegenvoorstel dat uit de filmwereld komt.