Auteursarchief: edwin

Onbekend's avatar

Over edwin

Schrijver, journalist, fotograaf. Woon en werk sinds 1988 in en rond Barcelona.

Stemmen Catalanen voor onafhankelijkheid?

Dit is het ANP-bericht:

BARCELONA – De Catalanen hebben zondag in een symbolisch referendum ‘ja’ gezegd tegen een onafhankelijk Catalonië in de Europese Unie. Het Spaanse persbureau Europa Press meldde dat 94 procent van de kiezers zich uitsprak voor de volledige afscheiding van Catalonië van Spanje.

Voor de volksraadpleging waren 700.000 kiesgerechtigden, ongeveer 10 procent van de Catalaanse bevolking, in meer dan 160 gemeentes opgeroepen. De opkomst voor het referendum was slechts 30 procent.

De centrale regering in Madrid erkent de door lokale organisaties georganiseerde volksraadpleging niet. Volgens de Spaanse grondwet mag alleen de staat referenda uitroepen.

Een van de initiatiefnemers van het referendum, burgemeester Carles Mora van de gemeente Arenys de Munt, noemde de uitslag een ”triomf voor de soevereniteit”. Hij wil dat er in april een volksraadpleging voor heel Catalonië komt. (ANP)

Dit is de werkelijkheid, met wat gegevens op een rijtje:

– verreweg het grootste gedeelte van de 166 gemeentes waar dit referendum werd gehouden zijn kleinere plaatsen waar de meest nationalistische partij (Esquerra de Catalunya, ERC) een grote aanhang heeft, net als de iets gematigder CiU (Convergència i Unió). Dorpen dus met een sowieso al iets grotere drang naar zelfstandigheid.

– Bijna overal won het ‘ja’ (vóór onafhankelijkheid) met meer dan 90% van de stemmen. Niet omdat het hele dorp vóór was; de opkomst lag rond de 30%: anders dan bij andere referenda hadden de potentiële nee-stemmers nauwelijks enige interesse in de gang naar de stembus. Het was vooral een nationalistisch Catalaanse feestje in al die dorpen, dus die uitslag was te voorzien.

– In de iets grotere plaatsen was de opkomst lager (ook omdat de stembussen soms ver weg waren…), en in een stadje als Vilanova i la Geltrú, waar de socialisten regeren, kwam er net 20% van de kiezers opdagen.

Conclusie: die hele volksraadpleging is wel aardig om de rest van Spanje en de politici in Madrid even te laten weten dat er best wel mensen in Catalonië nog altijd vóór de volledige onafhankelijkheid zijn; een aantal dat volgens de enquêtes al een tijd rond de 20% ligt, ongeveer het aantal dat dat gisteren ook via de stembus liet blijken.Verder zal het referendum nauwelijks enige (politieke) impact hebben. Symbolisch, inderdaad.

Volgend jaar wordt de raadpleging ook onder Catalanen in o.a. Nederland gehouden. Ook zijn er plannen om het referendum naar de stedelijke gebieden uit te breiden, al zal de ‘rode ring’ van immigrantensteden rond Barcelona en ook de hoofdstad zelf nog minder warmlopen voor een dergelijk initiatief dan de mensen in de 166 gemeentes van gisteren.

Het ANP deed het dus ook goed het bericht zodanig te koppen: Catalanen ‘stemmen’ voor onafhankelijkheid, met dat stemmen tussen aanhalingstekens. En dan nog klopt het niet helemaal: slechts 200.000 van de in totaal bijna 5 miljoen stemgerechtigde mensen die in Catalonië wonen stemde gisteren voor onafhankelijkheid…

Van moskeeën tot bordelen

Maak me er even gemakkelijk vanaf… Sorry, een blog over Barcelona, en dan foto’s van Dubai plaatsen. Een Madrileense architect die ik sprak in Dubai herinnerde het me nog eens: ik zei hem dat ik Dubai stedebouwkundig gezien een ramp vindt, alle wolkenkrabbers zijn lukraak neergekwakt, maar een goed uitgedacht stratenpatroon om al het verkeer in  goede banen te leiden, bijvoorbeeld, bestaat er niet. Tja, zei hij, dat is zo; maar wat wil je als je in Barcelona woont, de stad die al 150 jaar profiteert van het Plan Cerdà, een stedebouwkundige revolutie die nu nog altijd als voorbeeld voor studenten en leraren geldt… Dan vind je elke andere stad een chaos, ook al is ze heel fotogeniek.

Fotogeniek, ja. Van het immense hotel Atlantis op de kop van het beroemde Palmeiland Jumeirah waar de Catalaanse 3-sterrenkok Santi Santamaria (El Racó de Can Fabes, Sant Celoni) een eigen restaurant (Ossianis) met een enorm aquarium heeft…

…een aquarium met roggen en haaien die ook mensen van buiten het hotel mogen bezoeken (er loopt een monorail van het vasteland naar de punt van het palmeiland).

Sinds september heeft Dubai ook een al 30 km lange metrolijn (hoewel de meeste stations nog niet open zijn), waarmee je je met prachtige uitzichten (er is geen bestuurder in de computer-bestuurde trein, dus kun je gewoon achter de voorruit gaan staan) kunt verblijden, maar ook tegelijk kunt concluderen dat de stad wel heel strak en koud is…

…maar het zijn juist dit soort dingen, de hypermoderne kantoren, de mogelijkheid ongestraft alcohol te drinken of naar de hoeren te gaan, de kapitalistische invloeden, die Dubai heel populair maken bij andere Arabieren en moslims, die thuis (het strenge Saudi-Arabië of Iran) niet de zonden mogen of kunnen begaan (of met gevaar voor eigen leven) die er in dit emiraat van de Al Maktoum-dynastie wel overal bestaan. Een tegenstelling die mooi te zien is op de laatste foto, de traditionele moskee met, op de achtergrond, het 330 meter hoge 7-sterrenhotel Burj Al Arab.

Zweep en cactus voor de chefs

De wereld is een zakdoek, zoals ze/we in het Spaans (El mundo es un pañuelo) zeggen. ‘ s Morgens om zes uur (drie uur Nederlands/Spaanse tijd) een droge muffin als ontbijt op het kitsch-moderne vliegveld van Dubai…

… ’s middags om half één (half twaalf Nederlands/Spaanse tijd) smakelijke fajita’s met een doodgeslagen Efes-pilsje op het vliegveld van Istanboel…

… en ’s avonds om half elf (terug naar de foto boven) de jaarlijkse traditie in Barcelona, het Kerstdiner met de collega’s van de (deel)redactie die in de krant bekend staat als Cosas de la vida en wij de Macro noemen, omdat hij verreweg de grootste en meest complete (maatschappij & Groot Barcelona) is. Zo’n 25 man rond twee tafels, kadootjes van de amigo invisible (voor de ene chef een cactus, voor de andere een zweep; dat krijg je van die anomieme presentjes-met-een-boodschap en onder Spanjaarden/Catalanen die elkaar nooit de waarheid in het gezicht durven te zeggen), een kort optreden van altijd dezelfde grappemaker, een biertje hier, een cubata daar en dan wordt het voor sommigen toch ineens half zes in de vroege ochtend voordat ze het bed weer opzoeken.

Restaurants zitten deze dagen vol met bedrijven, kantoren, redacties etcetera die, in de weken voor de kerstdagen, voor één keer in het hele jaar met z’n állen willen gaan eten, ook mensen die elkaar op het werk niet liggen of elkaar nooit aanspreken. Een goede traditie, al vinden er wel eens kleine drama’s plaats (alcohol maakt de tongen los) of bloeit ineens een romance op. Het lijkt me in ieder geval gezelliger dan de in Spanje volledig ongebruikelijke staande Nieuwjaarsreceptie, wanneer je allemaal al vól zit van de festijnen van de voorgaande dagen. Proost!

Weekendje in de woestijnduinen

Eén van de Catalanen bekende het uiteindelijk wel. Fantastisch leven in Dubai, zei hij zoals iedereen. Je kunt er de sleutels in de auto laten, de huisdeur ‘s nachts open laten, de kinderen kunnen er veilig op straat spelen (tussen oktober en april, wanneer het nog  niet boven de 40 graden is) en ze leren e rook nog accentloos Engels, wat straks in Spanje een enorm voordeel is. Je hebt er een aardig huis, een tuin op woestijnzand, mooie stranden, betaalt als bedrijf noch als werknemer belasting, gaat er met Catalaanse vrienden wedstrijden van Barça via de satelliet bekijken, etcetera. Maar toch, zei Oriol, een jonge makelaar in een Audi Q7, het weekeinde, hè? “Ik kan me voorstellen dat Britten, Russen en Iraniërs het helemáál geweldig vinden in Dubai, maar wij hebben thuis toch de baaitjes aan de Costa Brava en de bergen en het groen in de Cerdanya. Wij zijn wel heel erg verwend.”

Daarom zal voor de meesten een emigratie naar Dubai wel tijdelijk zijn. Maar nu, zeggen ze allemaal, is het nog geen tijd om terug te gaan. De verhalen over de crisis zijn in het buitenland opgeblazen. Jaloezie jegens Dubai, het succes van de laatste jaren. Nog werk en toekomst genoeg.

Jaloers? Nee. De zandstorm was gaan liggen, de strakke wind kwam uit zee, de lucht was zeldzaam helder, het uitzicht vanaf het dak boven een ikweetniethoeveelste verdieping van de gloednieuwe Arenco Tower weids en indrukwekkend, maar het kloppende hart van Dubai blijkt moeilijk te vinden. Misschien in Deira, de ‘oude’ stad, met zijn specerijenmarkt waar niet eens zoveel specerijen meer te vinden zijn. Smalle straatjes, mooie verlichting, Arabische mannen. Dát is de stad, maar Dubai heeft daar maar weinig van. Want vraag je de taxichauffeur je naar het City Centre van Deira te rijden, dan zet hij je af bij zo’n enorme shopping mall.

Terug naar huis.

Skieën in Dubai

Op bezoek bij Spanjaarden en Catalanen in Dubai, kunstmatig emiraat dat in het nieuws is gekomen door de problemen om hoge schulden af te lossen. Heel veel Spaanse ondernemers zijn er niet, minder dan bijvoorbeeld Nederlanders. Spanje keek lang naar Zuid-Amerika en te laat naar het Midden-Oosten, met Dubai als dé zakelijke hub om in een groot gebied tot in Azië en Afrika toe contacten op te bouwen en spullen of raad te verkopen.

Je moet het ook maar leuk vinden, in Dubai wonen. Degenen die dat doen, zeggen van wel. Ze hebben hier alles, van mooie stranden zoals je die in de Cariben ook hebt tot een heuse skipiste in één van de gigantische shopping malls van de absurde stad. Maar ze hebben er vooral veel stof, al had ik vandaag pech: de hele dag blies een storm vanuit de woestijn een deken van zand over Dubai. Geen blauwe luchten of zee, geen mooie foto’s, geen zicht op de 818 meter hoge Burj Dubai die op 4 januari officieel open gaat en op de foto hieronder maar net tussen de Emirates Towers te zien is.

Zo’n zandstorm herinnert er even aan wat Dubai ooit was, niet eens zo lang geleden, begin vorige eeuw: enkele tenten van de familie Mouktar met kamelen en geiten en alleen maar woestijn. Knap hoe ze er in nog geen tien jaar een klein soort Manhattan uit de grond hebben gestampt, met de hulp van honderdduizenden slechtbetaalde en -gehuisveste Indische en Pakistaanse gastarbeiders. Even knap hoe ze West-Europa naar het golfstaatje hebben gelokt om er massaal zaken komen te doen. Knap hoe die Europeanen – en de onvermijdelijke Russen, trouwens – hier in prachtige kantoren en mooie huizen verblijven, hun kinderen er laten opgroeien, prijzen dat het een enorm veilig land is… Genieten? Ik denk dat het vooral enkele jaren hard werken is, maar dat Dubai voor de meesten toch geen definitieve emigratie is. Maar ik kan me vergissen, subjectief negatief geworden door een dag met zand in de ogen, de oren en het haar.

De stoomboot naar Spanje

Vind je het gek dat Sinterklaas vandaag weer snel naar Spanje is teruggekeerd? Gek van een kikkerlandje geworden waar de buienradar tot de 5 best bezochte websites hoort…

Mooie dag voor kinderen die een fietsje, van afstand bestuurbare auto of step hebben gehad. Kunnen ze het gelijk buiten uitproberen.

De jaarlijkse discussie rond de Kerstverlichting

Je kunt over alles discussiëren, dus is elk jaar weer de kerstverlichting in de straten van Barcelona reden voor pagina’s vol nieuws in de kranten, samen met het ontwerp van de kerststal die op het centrale Plaça Sant Jaume staat. Te duur, te goedkoop, te modern, te ouderwets, te schaars, te uitbundig; het is, samengevat, nooit goed. De cijfers zijn wel altijd leuk: dit jaar, verplicht door de crisis, doet de stad het rustig aan en wordt ‘maar’ 58 kilometer van de straten met kerstlampjes verplicht, waaronder verkeersaders als Aragó, op de foto. Helemaal donker kun je het natuurlijk ook niet laten, want dat nodigt de mensen minder uit tot consumeren, en dan worden de winkeliers weer boos. (Niet zelden zijn het daarom ook diezelfde winkeliers die extra verlichting voor hún straten betalen.) Er is zelfs een organisatie die niets beter te doen heeft en uitrekent wat in elke stad de kerstverlichting per inwoner kost. Piepkleine steden als Ceuta en Melilla zijn daarom het duurst, met meer dan 5 euro per hoofd van de bevolking aan kerstlampjes, terwijl Madrid rond de twee euro zit en Barcelona bij de goedkoopsten hoort, met slechts 40 cent aan lampjes per inwoner.

Onnodig alarm over de tijgermug?

De zomer is allang voorbij, de kou heeft ook hier alle muggen al lang naar hun eigen hiernamaals verdreven, maar ik krijg ineens op dit blog veel zoekopdrachten binnen met het woord ‘tijgermug’. Wat blijkt, een Nederlandse insectendeskundige, Bart Knols, heeft zojuist het boek Mug geschreven, met daarin ook drie alarmerende hoofdstukken over de opkomst van de tijgermug. Ik heb er al eerder dit jaar en ook nog aan het einde van de zomer over geschreven, maar wil deze kans toch niet voorbij laten gaan. Want zo’n deskundige roept even makkelijk dat deze ‘gevaarlijke mug’ uit Azië 20 ‘gevreesde virussen’, waaronder de knokkelkoorts, kan overbrengen.

Nou heeft zo’n bioloog ongetwijfeld veel meer tijgermuggenkennis dan ik, maar ik schrijf uit ervaring en cijfers in Spanje. Deze zomer was de tijgermuggenplaag aan de Middellandse Zee-kust erger dan ooit, miljoenen mensen zijn tientallen malen gestoken, waaronder ikzelf, mijn kinderen en zelfs de katten in de tuin. Iederene die ik spreek in Sitges, van bouwvakkers tot obers, is herhaaldelijk aangevallen, want die beestjes zijn behoorlijk agressief. Even pijnlijk, maar het jeukt bij de meesten lang niet zo erg als een gewone muggenprik. Én niemand in Spanje is er dodelijk ziek van geworden.

Knokkelkoorts overbrengen? Dat zou slechts kunnen bij de eerste muggen die via een transport (een boot, meestal) naar Europa zijn vervoerd én tegelijk het dengue-virus al bij zich dragen. Maar al die miljoenen tijgermuggen die er nu al zijn in Spanje (en Italië) zijn hier ‘geboren’ en kunnen dus nooit drager van dat virus zijn, want het komt hier niet voor, of ze moeten bij toeval (heel erg veel toeval) een besmette Afrika- of Aziëreizger die in zijn tuin in Barcelona zit prikken en zo via het bloed het virus in zich opnemen. Een tijgermug heeft bovendien maar een vliegradius van maximaal 400 meter, dus zelf even mét een virus onder de leden van de tropen naar Nederland vliegen is er voor die beestjes ook niet bij.

De beestjes zijn vervelend. Maar gevaarlijk? Onnodig alarmerende verhalen in Mug, lijkt  mij, maar wel mooi om een boek aan de man te brengen.

UPDATE: Auteur Bart zelf heeft een uitgebreide reactie bij de commentaren gezet. Bij deze.

De welkome brand van het Liceu

Op 31 januari 1994 hing deze magistrale kolom rook boven het centrum van Barcelona; de straat net rechts ervan, met bomen, is de Rambla. Het Liceu, het monumentale operatheater dat in 1847 was gebouwd, ging volledig in vlammen op. De wederopbouw duurde vijf jaar en vanavond wordt met de opera Trovatore van Verdi herdacht dat het Liceu precies 10 jaar geleden weer zijn deuren opende, om de laatste jaren populairder dan ooit te worden.

Maar daar wilde ik het niet over hebben. Deze post gaat over de mysterieuze brand van toen, die nooit volledig is opgehelderd. Een brand die uiteindelijk helemaal geen ramp was, maar uiterst opportuun bleek om het theater te vernieuwen en uit te breiden. Aangestoken? Veel buren denken nog altijd van wel.

Vijf jaar geleden sprak ik met verschillende getuigen van toen, en met mensen die door de gevolgen van de brand benadeeld werden: hun huizen werden onteigend om de uitbreiding van het Liceu mogelijk te maken. Twee vragen over die dag – waarop trouwens geen slachtoffers vielen – zijn nooit beantwoord, ook niet in de rechtszaak die later is gehouden en waarin iedereen werd vrijgesproken.

1. Waarom duurde het meer dan een half uur na het uitbreken van de brand tot de brandweer werd gewaarschuwd? 2 Waarom kwam geen van die alarmerende telefoontjes vanuit het Liceu zelf?

De brand brak om 10.30 uur uit, zo wees later onderzoek uit, en om 11.09 kreeg de brandweer, die in drie minuten ter plaatse was vanuit de toenmalige kazerne in Drassanes, onderaan de Rambla, de eerste melding. Dat was toen omwonenden al de vlammen en rook uit het dak zagen komen. De brandweercommandant van toen legde me het mooi uit. “Een brand is in de eerste minuut nog met de voet te blussen. In de tweede minuut kun je hem nog met een deken doven. Vanaf de derde minuut moet je maken dat je wegkomt.

De officiële lezing is altijd geweest dat een vonk bij het solderen op het zijden gordijn voor het podium terecht kwam. Sommigen vinden dat onwaarschijnlijk, omdat zo’n dik en zwaar gordijn niet van één vonkje in brand kan vliegen. Ook is nooit duidelijk geworden hoe het vuur zich daarna zo snel heeft kunnen verspreiden zonder dat iemand vanuit het theater naar de brandweer belde. Geluk bij een ongeluk was dat er die dag geen wind stond en de brand niet naar de omliggende huizen oversloeg; de verticale rookkolom verhinderde wel dat er blushelikopters konden worden ingezet.

Eenmaal de tranen gedroogd ging het snel. Een plan voor uitbreiding en vernieuwing van het Liceu lag al klaar, de zaal werd in de oorspronkelijke staat herbouwd, de omliggende vertrekken werden moderner en het hele theater werd brandveiliger dan ooit gemaakt. Mede dankzij die maatregelen bezoeken inmiddels drie keer meer mensen het vroeger zo elitiaire, maar nu met populaire concerten (flamenco, Van Morisson) volkser gemaakte Liceu dan vóór de prachtige brand in 1994.