Auteursarchief: edwin

Onbekend's avatar

Over edwin

Schrijver, journalist, fotograaf. Woon en werk sinds 1988 in en rond Barcelona.

De voltooiing van de Sagrada Familia

Was er al een tijd niet geweest; althans had er niet meer bij stilgestaan – normaal fiets of rijdt je er snel langs, zonder dat één van de meest bezochte monumenten ter wereld je nog opvalt. Maar soms is het tijd voor een update. Aan de donkere kant van de Carrer Mallorca – inmiddels door werkzaamheden aan de fundering van de toekomstige tunnel van de AVE, de hogesnelheidstrein – voor bijna alle verkeer afgesloten -, is ineens dat wat de grootste deur van de Sagrada Familia moet worden zichtbaar geworden, de hoofdingang, de majestueuze entree van de tempel. De Puerta de la Gloria hangt half in de steigers en eromheen zijn al duidelijk de zeven immense pilaren zichtbaar die zowel de zeven zonden als de zeven deugden zullen herbergen. Volgens de originele plannen van Antoni Gaudí moet onder de straat door, dus bovenop de AVE-tunnel, een doorgang komen die de hel moet voorstellen, compleet met afbeeldingen van duivels en halfgoden. Omdat dit de hoofdingang naar het centrale schip van de kathedraal moet worden, had Gaudí er bovendien een enorme opgang voor bedacht, een soort plein dat langzaam hellend omhoog loopt en één straat verderop, de Carrer Valencia, moest beginnen.

Nou geeft dat, zoals inmiddels wel bekend is, een klein probleempje: was er in Gaudi’s tijd (zie de foto uit 1915) nog alle ruimte, nu ligt tegenover de Façade van de Glorie, op nog geen 20 meter, een huizenblok dat er redelijk nieuw uitziet maar, geloof ik, al in de jaren zeventig of tachtig werd gebouwd door de onvermijdelijke Núñez y Navarro (NyN), de vroegere voorzitter van FC Barcelona en zijn vrouw. Ik ben wel eens bij een paar bewoners op bezoek geweest die ooit zo’n flat kochten, want… het blok werd illegaal gebouwd. Immers, het bestemmingsplan gaf er die entree van de Sagrada Familia weer. Maar toen, jaren zeventig, tachtig, waren er nog nauwelijks toeristen en schoot de bouw van de kerk maar niet op, want die wordt slechts bekostigd met de entreegelden en de bijdragen van gelovigen. “Niemand verwachtte dat de Sagrada Familia ooit afgebouwd zou worden; hooguit ergens in het jaar 3000”, zei een kapster me die een salon op de eerste verdieping heeft. Nu zien ze de voltooiing, waarschijnlijk rond 2020, ineens naderen en vragen de bewoners zich af: moeten wij hier weg? Verkopen lukt ook niet echt, want niemand die veel geld voor zo’n ‘bedreigde’ flat wil neertellen. De gemeente heeft zich er nog niet over uitgesproken; een heikel probleem dat ver vooruit wordt geschoven, maar één ding lijkt wel duidelijk: de gloriepoort kan natuurlijk niet aan zo’n smal stoepje liggen…

Aalscholvers op bezoek

 

Ze zijn er niet elk jaar, zijn waarschijnlijk niet zo trouw als de zwaluw, maar deze week streek een groepje aalscholvers weer neer op het vertrouwde plekje voor de kust, ver genoeg van de mensen op de boulevard van Sitges om niet gestoord te worden.

Dacht trouwens altijd, waarschijnlijk ten onrechte, dat het grote zeevogels in vooral koude gebieden waren. Of het moet zijn dat ze het huidige, vochtige weer hier – de natste winter die ik me kan herinneren -koud genoeg vinden om te ‘overwinteren’. Aan de andere kant: vorige zomer zaten ze op rotsen bij een bloedheet Sardinië. Vaak in dezelfde houding, trouwens, met de vleugels wijd. Aalscholvers hebben niet de bij vogels gebruikelijke vetlaag op de vleugels en moeten die eerst laten drogen voordat ze weer kunnen vliegen.

Lezen in de metro

Ik heb het er al eens over gehad, het verschil tussen volwassen metrolijnen in heuse wereldsteden en de vaak verwaarloosde wagons en stations in Amsterdam en Rotterdam. Laatst, in Rotterdam, weer eens ontdekt hoe weinig de lokale bestuurders zelf ook geïnteresseerd zijn in hun ondergrondse transport: de bewegwijzering is een absolute noodzaak en in de metro ook vrij eenvoudig te regelen, maar in R’dam is het alsof ze denken dat er niemand ooit van buiten komt en iedereen automatisch de weg weet; op de meest centrale stations als CS, Stadhuisplein en Beurs was vrijwel nergens ook maar één kaart van de metrolijnen en hun stations te vinden.

Maar daar moest deze post niet over gaan, of een beetje, want hij gaat óók over metro en beschaving. Het bestaat al sinds 2006, maar omdat ik nauwelijks in Madrid ben geweest, de laatste jaren, had ik het nog niet ontdekt: de Bibliometro. Op 12 stations in het grote netwerk van Madrid staan moderne, architectonisch verantwoorde en transaprante hokjes waar je voor 15 dagen een boek kunt lenen, mits je lid bent van de openbare bibliotheek. Prachtig toch? Zeker omdat veel mensen de reistijd in de metro benutten om een boek te lezen, en op deze manier krijg je er ongetwijfeld meer lezers bij. (Veel anderen gebruiken de reis om een dutje te doen; sommigen omdat ze heel vroeg zijn opgestaan, anderen omdat ze te lang zijn doorgezakt.) 

In de eerste helft van vorig jaar werden er bijna 62.000 boeken uitgeleend, ruim 400 per werkdag dat de Bibliometro geopend is. In totaal waren er toen 100.000 boeken beschikbaar, van 1.000 verschillende titels; aantallen die inmiddels wel weer iets verhoogd zullen zijn.

Het oorspronkelijke idee komt trouwens niet uit Madrid. Al in 1996 werd de Bibliometro in Santiago de Chile ingevoerd; nu bestaat het ook in Medellín (Colombia), Valencia en dus Madrid, waar de nieuwe, zeer ruime stations genoeg plaats bieden voor zo’n hokje. Idee voor de toekomstige Noord-Zuidlijn? Ook al zal, als de bouw in het huidige ritme doorgaat, Harry Mulisch het niet meer meemaken dat je zijn boeken ook  in de metro kunt lenen.

De kapper wordt geknipt

Kapper Esteban Criado uit l’Hospitalet de Llobregat (ik ken ‘m niet, mijn kapper in die vijf jaar dat ik daar woonde was de gekke Julio, die ik later nog eens als nachtwacht in een parkeergarage tegenkwam) kreeg enkele maanden terug bezoek van een inspecteur van de SGAE (Sociedad General de Autores), zeg maar de Spaanse versie van de Buma-Stemra, de mensen die over de auteursrechten van artiesten (vooral muzikanten) waken. Criado had, zoals bijna elke kapper, de radio aan staan. Dat zou hem een rechtszaak kosten, dreigde de inspecteur, of hij moest per direkt een maandelijks bedrag van 12 euro aan de SGAE overmaken, dan zou die bond niet naar justitie stappen.

Pardon? vroeg Esteban, die al een beetje boos werd, want inspecteurs komen nooit op een bijzonder aardige manier ergens binnen. De uitleg: de kapper had de radio aan staan, en op die radio worden plaatjes gedraaid, onder anderen van de Spaanse artiesten wiens belangen door de SGAE worden behartigd. De radio is bedoeld voor thuis, of in de auto, of in de trein met oortjes in, of zelfs op de bouw, maar dat laatste is misschien al een twijfelgeval, want dan kunnen er meer mensen meeluisteren. Want dat is het probleem: de kapper had muziek opstaan (het had ook een CD-speler kunnen zijn) en die muziek was mede een argument om klanten te trekken. Dus hij verdiende indirect geld aan die muziek. Rechten betalen, dus!

Na de eerste verbijstering besloot Esteban maar te betalen. Inmiddels hebben verschillende kappers al bezoek van een inspecteur gehad. Niemand heeft hem nog de deur uitgeslagen, schijnt. De kappers antwoorden maar met een ironische poster: neem je eigen muziek mee, is de boodschap.

Een communistische Bin Laden

Gaspar Llamazares dacht eerst dat het een grapje was, toen radiostadtion Cadena Ser hem belde met de mededeling dat de FBI zíjn portret had gebruikt om een compositiefoto van de ‘huidige’ Osama Bin Laden te maken. Nee, geen grapje dus. Ongelooflijk toevallig natuurlijk, dat het net jóuw foto is die wordt gebruikt om ’s werelds meest gezochte terroristenleider een nieuw, iets verouderd gezicht te geven. Niet alles van Llamazares is natuurlijk gebruikt, maar om de tulband van Bin Laden weg te laten hadden de specialisten van de FBI een voorhoofd en een haardos nodig. Ze vonden de afbeelding van Llamazares, oud-leider van Izquierda Unida, de vroegere communistische partij, op internet, verklaarde de dienst. Het is de foto van het verkiezingsaffiche van Llamazares in 2004, toen hij nog lijsttrekker was. Maar Llamazares heeft andere vermoedens: als hij, als communist, nou eens in de databank van verdachte personen van de FBI zou staan? “De veiligheid van Bin Laden is wel gewaarbord, die van mij, dat weet ik nog zo niet,” stelde hij. En hij zwoer nooit meer naar de VS te reizen; stel dat hij, op basis van die foto, direkt wordt opgepakt? Of neergeschoten? (Het ANP meldt dat het bericht afkomstig is van krant El Mundo. Onzin; alle kranten brengen het vandaag. En de eer van de ontdekking komt radiostation Ser toe.)

Acht dagen vast in de peperdure lift

Glimlach alsjeblieft, staat er bij de voordeur van het huis in Les Botigues de Sitges, een wijk die dichterbij Castelldefels, aan de andere kant van het Garraf-massief, ligt dan bij Sitges zelf. Een glimlach die María moet zijn vergaan, de afgelopen week. Ongelooflijk verhaal, dat ik met het verkrijgen van wat meer informatie steeds vreemder begin te vinden.

María, een jonge vrouw van 35 jaar, stapte op 5 januari in de lift van haar huis, een privélift in een grote woning van vier verdiepingen. Toen ze op weg was van de ene naar de andere verdieping, viel het licht in huis uit. De lift bleef hangen, het licht kwam niet vanzelf terug, er was niemand anders in het huis, de alarmknop en/of interfoon in de lift deed het niet (of bestond niet?) en de vrouw had ook geen GSM bij zich.

Na een week, of zo, maakte haar familie in Madrid zich een beetje ongerust; ze hadden niets van María gehoord. Op 13 januari presenteerden zich agenten van de Mossos, de Catalaanse politie, bij de woning. Niemand deed open. Ze forceerden een deur en hoorden direct wanhopig gegil vanachter de liftdeur komen. Na acht dagen werd María uit haar claustrofobische positie bevrijd.

Acht dagen? Zonder water, zonder niets? Acht dagen waarin ze geen opening kon forceren? Acht dagen waarin een jonge vrouw door niemand wordt gemist? Een vrouw die sinds kort helemaal alleen in een huis van 550 vierkante meter woont? Een huis dat tot voor kort voor 1,5 miljoen euro te koop stond? (De foto van de lift is uit een advertentie waarin dut huis werd aangeboden.) We zijn naar de mysterieuze María op zoek, maar hebben haar nog niet gevonden. Gisteren werd ze uit het ziekenhuis ontslagen waar ze met uitdrogingsverschijnselen was opgenomen.

Winterspelen in Barcelona…

Ook in deze koude winter, met een halve meter sneeuw een paar kilometer het (hogere) binnenland in, is er in Barcelona nog geen witte vlok gevallen, zelfs niet op de flanken van de Tibidabo. Toch kwam burgemeester Jordi Hereu gisteren met een idee dat absurd kan lijken en het eigenlijk ook is: Barcelona wil de eerste stad ter wereld zijn die zowel de Olympische Zomer- als Winterspelen organiseert. 2022 moet het jaar worden, precies 30 jaar na het magische 1992. Winterspelen in Barcelona? Aan het strand waar het kwik ’s winters meestal niet onder de 10º komt? In een land dat in alle Olympische winterdisciplines bij elkaar op dit moment slechts één podiumkandidaat heeft, de (trouwens geblesseerde) skister Maria José Rienda?

Het is een om politieke redenen ingegeven idee van burgemeester Jordi Hereu. Om de zoveel tijd wil Barcelona iets groots organiseren; mede dankzij het succes van de Spelen van ’92 is oud-burgemeester Pasqual Maragall, die nu een beginnend stadium van alzheimer heeft en daarom een stichting voor wetenschappelijk onderzoek heeft opgericht, een historisch politicus. Zijn opvolger Joan Clos probeerde het na te doen met het Fórum-2004, een mislukt evenement aan de noordrand van de stad; hij zit nu als ambassadeur in Istanboel. En nu wil de grijze Hereu, net als zijn voorgangers een socialist, de Winterspelen omdat in alle enquêtes zijn verkiezingsnederlaag binnen 20 maanden wordt voorspeld (burgemeesters worden hier door het volk gekozen). Hij moet zichg meer profileren, met iets groots komen, iets waarover gepraat wordt. Dat doel heeft hij al bereikt: de Catalaanse kranten besteden minimaal zes pagina’s aan zijn lumineuze idee.

In het Olympisch stadion van Montjuïc werd onlangs voor een skishow een schans gebouwd en toen Hereu dat zag moet hij gedacht hebben dat alles mogelijk is, al zeggen alle klimatologische scenario’s dat het hier steeds warmer wordt en de sneeuwgrens hoger zal komen te liggen. Natuurlijk gaat er niet vanaf Tibidabo geslalomd worden; Barcelona wil het samen met ‘de Pyreneeën’ organiseren, tot in het verre Baqueira Beret aan toen. ‘Weten ze wel hoe duur een bobsleebaan is?’ vroeg de enige Spaanse bobsleeër vandaag. En ík vraag me af wat ze na die Winterspelen zouden gaan doen met een 400 meter lange baan voor het langebaanschaatsen, een sport die zélfs tijdens de Winterspelen nauwelijks op de Spaanse TV te zien is.

Trouwens, Vancouver ligt ook vrijwel aan zee. En het Russische Sotsji (2014) heeft óók strand, aan de Zwarte Zee. Misschien wordt dat wel de mode.

Miezerige morgen in Madrid

Sommige levens kunnen van de ene op de andere dag totaal veranderen. Vanochtend zag ik in de trieste zaal van het Gerechtshof in Madrid, op de rug, een kleine man die vier maanden geleden zijn laatste vlucht als Transavia-piloot uitvoerde voor hij met pensioen zou gaan. (Geen foto daarvan: de camera mocht niet mee naar binnen). Julio Alberto Poch zou ooit tegenover collega’s hebben opgeschept over zijn marine-verleden in Argentinie. Eentje gaf hem aan, een Argentijnse rechter kwam het verhaal op het spoor, maar Nederland wilde of durfde hem niet te arresteren. De zaak-Zorreguieta is politiek nog te vers en gevoelig, waarschijnlijk.

 Poch zit nu bijna vier maanden vast in een Spaanse gevangenis. Hij ging vanochtend akkoord met zijn uitlevering aan zijn geboorteland, maar ontkende de beschuldigingen. Schuldig, onschuldig? Geen idee, natuurlijk. Militair zijn, marinepiloot, tijdens een dictatoriaal regime is niet helemaal fris, natuurlijk. Zeker niet wanneer die marinepiloten vliegtuigen bestuurden waaruit duizenden Argentijnen in zee werden gegooid.

Zeker is wel dat Poch’s leven nooit meer hetzelfde zal zijn. Geen pensioen in Noord-Holland, met vrouw, drie kinderen en (binnenkort) drie kleinkinderen, of in zijn tweede huis in Valencia, met vrouw Elsa alias Greta die er vanochtend bij was en hem alleen op zaterdag in de gevangenis mag spreken. Jarenlang wachten in Buenos Aires op proces, dat is zijn nabije toekomst.

Naar Azië zonder over te stappen

Zo wordt het natuurlijk nooit wat met het vliegveld El Prat van Barcelona en zal het vaker zo leeg blijven, óók de splinternieuwe terminal T-1 zoals ik die laatst voor een reis naar Dubai aantrof. Ik vertrok van de bovenverdieping, daar waar een paspoortcontrole is voor passagiers naar landen buiten het ‘Schengen-Europa’ waar die middag/avond slechts zeven ‘verre’ vluchten stonden geprogrammeerd: Istanboel, Casablanca, Algiers, Mexico, Kopenhagen en twee naar Londen. Ik maakte een foto (boven) van de benedenverdieping, waar de regionale vluchten vertrekken; net zo leeg. Dit jaar verliest BCN 5 miljoen passagiers…

Ondernemers, politici, ingenieurs, iedereen in Barcelona wil eigenlijk een zelfstandig vliegveld, één dat niet in handen is van het staatsbedrijf AENA, dat alle vliegvelden in Spanje beheert. Want AENA beschermt de positie van Madrid, waar vooral veel intercontinentale vluchten naar Zuid-Amerika vertrekken. En dat is precies het obstakel van El Prat om groter te groeien: het krijgt bijna geen intercontinentale vluchten.

Op dat verzoek van meer zelfstandigheid heeft het ministerie vandaag geantwoord met een halfslachtige oplossing: de regionale en lokale autoriteiten mogen El Prat mede gaan beheren, maar AENA moet aan alles zijn goedkeuring geven. De directeur van het vliegveld van Barcelona cijferde vandaag uit dat BCN elk jaar een half miljoen passagiers niet rechtstreeks naar hun bestemming in de Verenigde Staten, Azië en Zuid-Amerika kan vliegen; alles moet via Madrid, Parijs, Amsterdam, Londen.  Barcelona hoopte vooral het Spaanse of Mediterraanse vertrekpunt naar het Midden-Oosten en Azië te kunnen worden, maar dat zit er voorlopig niet in. Of een klein beetje: vanaf maart kun je er naar Qatar vliegen.

Van het vuur in de sneeuw

Soms is het aan de kust van de Middellandse Zee, klimatologisch eigenlijk een vrij saaie streek, moeilijk voor te stellen wat er enkele kilometers verderop in het binnenland aan de hand is. Nog geen sneeuwvlok gezien, deze winter, in Barcelona noch Sitges, maar net achter Tarragona en Reus, in de wijnstreek Priorat, verderop de olijvenstreek van Les Garrigues en andere regio’s in centraal Catalonië hebben ze afgelopen weekeinde de zwaarste sneeuwval sinds 62 jaar meegemaakt, volgens de ouderen van Horta de Sant Joan, het dorpje ver verstopt in de Terra Alta waar ik al eens eerder over schreef. Toen was het gat, met 1.305 inwoners, nog herstellende van de enorme bosbranden in juli. Nu is Horta drie dagen afgesloten geweest van de buitenwereld door die sneeuw.

Vandaag maar even wezen kijken, nu de meeste wegen weer voor het verkeer begaanbaar waren, met wél hoge stapels sneeuw aan weerszijden. Horta ontving middenin die sneeuwval het nieuws dat de twee vermoedelijke aanstichters van die bosbrand zijn opgepakt (dat hebben ze trouwens niet uit de kranten, de mensen uit Horta, want de kranten zijn al vijf dagen niet gearriveerd). De officiële versie van de autoriteiten was, kort na de brand, dat die door een bliksemschicht was ontstaan. De dorpsbewoners wisten wel beter, want die zijn niet gek. Dus ging de politie op onderzoek uit. Opmerkelijk: de twee verdachten zijn vrijwillige brandweerlieden geweest. Zaten ze verlegen om werk?