Tagarchief: metro

Nieuwe metro? Nieuwe prijzen!

Het moet, met 47,8 kilometer, de langste ondergrondse metrolijn van Europa worden, zeggen ze hier, al heb ik het vermoeden dat dat het Europese vasteland moet zijn, want enkele van de underground-trajecten in Groot-Londen lijken me ellenlang. De L-9 in Barcelona moet zo ongeveer het sluitstuk worden van het metronetwerk dat begin vorige eeuw gebouwd begon te worden. In 1924 werd de eerste lijn geopend, de (nu groene) L-3 tussen Catalunya en Lesseps. Deze nieuwe enorme L-9 moet eindelijk voor een metrolijn gaan zorgen aan de ‘hoge’ kant van de stad, de wijken Carmel, Sant-Gervasi, Sarrià en Pedralbes waar de ondergrondse nooit was aangelegd.

En niet alleen dat. Diezelfde L-9 moet de metro eindelijk tot het vliegveld brengen, waarvandaan je tot nu toe alleen met bus, trein of taxi naar de stad kunt reizen.

Maar er zijn problemen. Geld natuurlijk. Er is geen euro meer om een flink deel van die lijn te voltooien. Al jaren liggen er op sommige pleinen in de stad (niet zo toeristisch, ze heten Sanllehy, Maragall, El Putxet en Lesseps, onder anderen) en vlak naast het Camp No, enorme bouwputten waar de grote, hypermoderne stations moeten worden gebouwd. Enkele maanden geleden deed de Catalaanse regering, de Generalitat, echter de geldkraan dicht en werden die putten deels gedempt. Nu zullen ook de hekken worden verwijderd en de pleinen voorlopig weer als pleinen dienen, in afwachting van betere tijden. Dat kan wel na 2015 worden.

De verbinding met het vliegveld heeft trouwens wél prioriteit en daaraan zal blijven worden gebouwd, zodat we over enkele jaren de metro in een vrij lange reis kunnen nemen tot het grote nieuwe station Torrassa in L’Hospitalet, waar na een overstap de treinen en de rode L-1 ons naar het centrum kunnen brengen. Of een station verder, Collblanc, en daarvandaan de blauwe L-5.

De metro blijft de beste manier om je snel door een stad te verplaatsen. In Barcelona wordt hij elke dag door meer dan een miljoen mensen gebruikt, maar de overheden lijden er desondanks flink verlies op. Daarom worden per 1 januari de prijzen maar weer eens flink opgeschroefd. Het populairste biljet, de T-10 van 1 zone (10 reizen, niet persoonsgebonden) gaat 1 euro omhoog, van 8,20 naar 9,20. Maar met die 92 cent per rit blijft Barcelona nog altijd één van de goedkoopste metrolijnen in Europa. En je hoeft, zoals het in een toeristische stad betaamt, niet moeilijk te gaan doen met OV-chipkaarten of dat soort voor buitenlandse gasten altijd moeilijke dingen.

Advertenties

Betoverend licht

Beter laat dan nooit, nog een klein beetje Mercè-feesten. De magie van het licht, bijvoorbeeld. Het bleek één van de grootste, onverwachte successen van het stadsfeest: je zet een paar lasers bij de ingang van het Ciutadella-park, stopt er wat indringende muziek met flinke bas-tonen onder en iedereen wordt er door ‘gepakt’, opgesloten in wissellende kolommen en spiralen van gekleurd licht, en dat onder een aangename hemel die op de vier feestdagen geen enkel druppeltje op de fiesta liet neerdalen.

Vooral de jongsten en wij, de wat ouderen, die nog niet of niet meer in hypermoderne disco’s komen, laten ons verleiden door die twee minuten van betovering. Hoe eenvoudig een feestje te bouwen is.

Maar aan elk feestje komt een einde, voor de één wat later dan voor de ander. Dit, op de foto, is de metro van Barcelona zondagmorgen om tien over vijf. Afgeladen met bezoekrs die van de verschillende concerten en feesten in de stad kwamen, op weg naar huis. De metro was 91 uur onafgebroken geopend en vervoerde in die tijd een record van 3,5 miljoen passagiers – record van zo’n lang weekeinde, want op werkdagen stappen er dagelijks al meer dan een miljoen mensen in. Vind dat zo’n metro eigenlijk altijd 24 uur lang open zou moeten zijn; zou heel wat dronkelappen van de weg houden. Nu is hij doordeweeks van 24 tot 5 uur gesloten en op zaterdag van 1 tot 5 uur. Met zo’n ‘feestmetro’ loop je trouwens wel enig risico op dit soort beelden: een stevige roze-kleurige massa kots op de vloer, waar andere jongeren trouwens gewoon met hun sandaaltjes in gaan zitten… De stank was onhoudbaar, maar om die tijd in de nacht schijnt dat niemand te deren.

Dacht trouwens  dat in andere grote steden van Europa die metro wel onafgebroken reed, maar zelfs in Londen en Parijs gaan ’s nachts de ‘tube’s’ op slot en kun je je nog alleen met nachtbussen en taxi’s door de stad verplaatsen als je zelf niet in de auto, op de motor of op de fiets wilt stappen.

Aanslag in de metro van Barcelona

Smerige kop natuurlijk, op een dag als deze, alleen maar bedoeld om wat meer lezers te trekken. Maar toch, hoe vaak hebben mensen niet gedacht aan een aanslag in de metro, die van Barcelona bijvoorbeeld, zeker toen de terroristen die trieste 11 maart van 2004 bijna 200 mensen in de forensentreinen van Madrid ombrachten. Sterker nog: enkele jaren later werd een flinke groep Pakistanen in Barcelona opgepakt omdat zij een aanslag in de metro aan het voorbereiden zouden zijn.

Lange tijd leek het alsof het bewijs wel erg dun zou zijn, net zoals bij een vorig vermeend commando van Pakistanen waar thuis wit poeder werd gevonden. Chemicaliën waarmee bommen gemaakt konden worden, aldus de politie. Wasmiddel, zo bleek uit het onderzoek, en sindsdien ging deze groep, die jarenlang in voorlopige hechtenis zat voordat de vrijspraak er kwam, als het ‘Dixan-commando’ door het leven. Maar de groep metro-terroristen, bijna geheel woonachtig in de Raval-wijk waar veel van hen een kleine moskee-ruimte naast het historische restaurant Casa Leopoldo bezochten, werd eind vorig jaar wel veroordeeld voor het organiseren van een aanslag en de 11 mannen zullen straffen van acht tot tien jaar moeten uitzitten.

Niettemin heb ik nooit iemand gehoord die bang is de metro in te stappen. Ja, bang voor zakkenrollers, de dagelijkse plaag. Maar aan een aanslag kun je gewoon niet denken. Ook een belachelijke zin trouwens, in één van de Nederlandse nieuwsberichten over de aanslag in Moskou: ‘Er zijn nauwelijks veiligheidsmaatregelen in de Moskouse metro’. Ja, onmogelijk natuurlijk de 10 miljoen dagelijkse passagiers te gaan controleren, net als de 1 miljoen die in Barcelona elke dag ondergronds gaan.

Lezen in de metro

Ik heb het er al eens over gehad, het verschil tussen volwassen metrolijnen in heuse wereldsteden en de vaak verwaarloosde wagons en stations in Amsterdam en Rotterdam. Laatst, in Rotterdam, weer eens ontdekt hoe weinig de lokale bestuurders zelf ook geïnteresseerd zijn in hun ondergrondse transport: de bewegwijzering is een absolute noodzaak en in de metro ook vrij eenvoudig te regelen, maar in R’dam is het alsof ze denken dat er niemand ooit van buiten komt en iedereen automatisch de weg weet; op de meest centrale stations als CS, Stadhuisplein en Beurs was vrijwel nergens ook maar één kaart van de metrolijnen en hun stations te vinden.

Maar daar moest deze post niet over gaan, of een beetje, want hij gaat óók over metro en beschaving. Het bestaat al sinds 2006, maar omdat ik nauwelijks in Madrid ben geweest, de laatste jaren, had ik het nog niet ontdekt: de Bibliometro. Op 12 stations in het grote netwerk van Madrid staan moderne, architectonisch verantwoorde en transaprante hokjes waar je voor 15 dagen een boek kunt lenen, mits je lid bent van de openbare bibliotheek. Prachtig toch? Zeker omdat veel mensen de reistijd in de metro benutten om een boek te lezen, en op deze manier krijg je er ongetwijfeld meer lezers bij. (Veel anderen gebruiken de reis om een dutje te doen; sommigen omdat ze heel vroeg zijn opgestaan, anderen omdat ze te lang zijn doorgezakt.) 

In de eerste helft van vorig jaar werden er bijna 62.000 boeken uitgeleend, ruim 400 per werkdag dat de Bibliometro geopend is. In totaal waren er toen 100.000 boeken beschikbaar, van 1.000 verschillende titels; aantallen die inmiddels wel weer iets verhoogd zullen zijn.

Het oorspronkelijke idee komt trouwens niet uit Madrid. Al in 1996 werd de Bibliometro in Santiago de Chile ingevoerd; nu bestaat het ook in Medellín (Colombia), Valencia en dus Madrid, waar de nieuwe, zeer ruime stations genoeg plaats bieden voor zo’n hokje. Idee voor de toekomstige Noord-Zuidlijn? Ook al zal, als de bouw in het huidige ritme doorgaat, Harry Mulisch het niet meer meemaken dat je zijn boeken ook  in de metro kunt lenen.

Experts in slechte tunnels graven

carmel metro (c) marta jordi

Trots laten de politici en de ingenieurs de immense tunnel zien. Hij is klaar. Nu moeten de rails nog worden gelegd en over 10 maanden is de Carmel eindelijk ook ondergronds bereikbaar. De Carmel is een volkswijk gelegen op en tussen twee van de zeven heuvels van Barcelona (echt, ook Barcelona ligt op zeven heuvels, al zijn ze niet zo beroemd als die van Rome – misschien iets voor een toekomstige post) en is een labyrinth van smalle en soms steile straatjes waar de stadsbussen onmogelijke draaien moeten maken. Jaren geleden werd er begonnen met het verlangen van de blauwe lijn 5 van de metro, maar technische fouten zorgden in januari 2005 voor een kleine ramp: Hundimiento_Carmelde tunnel slokte een heel huizenblok op. Er vielen, miraculeus, gewonden noch doden. Vijf andere woonblokken moesten ook worden afgebroken, 34 gezinnen verloren hun woning, 1.276 mensen uit 84 gebouwen moesten tijdelijk (sommigen twee jaar) ergens anders worden ondergebracht.

Dat ongeluk heeft sindsdien voor een tunnelpsychose in Barcelona gezorgd, terwijl de ingewanden van de stad al bijna een eeuw lang door tientallen verschillende tunnels worden doorkliefd. Het nu, bijna vijf jaar later, goed afronden van de tunnel onder de Carmel door is goed nieuws voor de politici, nu de lange tunnel van de AVE, de hogesnelheidslijn, onder de straten Provença en Mallorca en rakelings langs de fundamenten van de Sagrada Familia, op zoveel verzet stuit.

noord-zuidlijnOm iedereen een beetje gerust te stellen werd twee jaar terug ook een congres georganiseerd met tunnelexperts uit de hele wereld. Zeer overtuigend klonken de verhalen van de ingenieurs die verantwoordelijk waren voor een tunnel onder het historisch centrum van Köln en voor de Noord-Zuidlijn in Amsterdam. Beide mannen, de laatste een aardige ingenieur van de TU Delft, werden direct door Barcelona als onafhankelijke experts en adviseurs aangetrokken. Maar een goed verhaal blijkt één ding, de werkelijkheid kan totaal anders zijn. De tunnel in Köln verwoestte dit jaar de prachtige, monumentale bibliotheek van de stad, en de Noord-Zuidlijn is een miljardenramp die ongetwijfeld nog tien jaar lang delen van Amsterdam onbegaanbaar zal maken en meer huizen zal doen kraken dan die op de gehavende Vijzelgracht.

85 tassen, 17 iPods, 2 camera’s…

zakkenroller

Hun werkterrein waren de perrons en de roltrappen van het treinstation van Sants en van de metrostations Sants-Estació, Passeig de Gràcia en Barceloneta. Geen toevallige keuzes. Het zijn de plaatsen waar elke dag duizenden toeristen staan te dringen, waarvan een groot deel nog altijd even achteloos, ontspannen en naïef als altijd, hoe vaak ze vooraf ook gewaarschuwd zijn dat Barcelona het grootste zakkenrollersparadijs op aarde is. Ik heb bijna nog nóóit een Nederlander gesproken die niét is beroofd; laatst weer twee vrienden die een koffer zagen verdwijnen toen zij op het vliegveld op hun huurauto stonden te wachten – ook al een favorite pleisterplaats van de boeven.

Eén van de meest actieve bende’s is nu opgepakt, die op die bovengenoemde stations het monopolie had. Althans, wat is opgepakt? Drie zitten er nog in de cel, de zes anderen zijn alweer vrij en hebben vandaag waarschijnlijk alweer toegeslagen. Want die negen arrestanten samen waren in totaal al 142 keer gearresteerd. Wat de Mossos, de Catalaanse politie, nu probeert te bewijzen is dat zij een georganiseerde bende vormden, waardoor er tegen hen hogere straffen kunnen worden geëist. Probleem is dat heel weinig beroofde toeristen nog aangifte doen als zij iets zijn kwijtgeraakt.

Daardoor zal het voor de politie ook niet eenvoudig zijn de in één van de huizen van de bende aangetroffen voorwerpen bij de rechtmatige eigenaar terug te bezorgen. In totaal lagen er 340 buitgemaakte hebbedingetjes, waaronder 85 tassen, koffers en rugzakken, 99 batterijladers, 1 laptop, 2 digitale camera’s, 15 USB-sticks, 28 (zonne)brillen, 17 iPods en 7 mobiele telefoons. U kunt zich nog altijd melden als u in de laatste maanden op één van die stations bent beroofd…

De metro als meter van de beschaving

metro-barcelona

Vandaag regende het weer eens, en omdat ik er hier toch nooit op ben voorbereid en dús nooit een regenjasje bij me heb, de fiets maar laten staan en met de metro richting Barceloneta, voor een leuke lunchafspraak. Vind nog altijd dat, waar je ter wereld ook bent, de metro het beste vervoermiddel is om een (grote) stad te doorkruisen en bekijken. Oké, je zit onder de grond en je ziet niets, maar tegelijk zie je een heleboel, de mensen, de inwoners, het dagelijkse leven onder de stad. Ook kun je aan de metro de beschaving van de stad aflezen. Jarenlang, tot de fiets kwam bovendrijven, is de metro mijn dagelijkse drug in Barcelona geweest.

metro1Natuurlijk hadden Londen (1863) en New York (1868) als eerste een ondergronds netwerk van openbaar vervoer, maar mediterrane steden als Athene (1869) en Istanboel (1874) zaten die metropolen op hun hielen. Een lange reeks steden volgde, waaronder Parijs (1900), Madrid (1919) en Barcelona (1924). Ik weet niet of het komt doordat al die steden al zolang gewend zijn zich ondergronds te verplaatsen dat de bewoners hun metro redelijk respecteren. Natuurlijk bestaan er overal graffiti’s en vandalisme, maar nergens ter wereld heb ik de metrowagons zo goor en mishandeld gezien als op de paar miserabele lijnen die enkele wijken in Rotterdam (1968) en Amsterdam (1977)  met elkaar verbinden. En nergens heb ik me zo unheimisch gevoeld als op sommige stations of op bepaalde uren van de dag (avond) in de twee Nederlandse metro’s.

Zelfs met de kinderen ooit op weg naar de dierentuin van de Bronx in New York, met ons als enige blanken in de wagon, voelde ik me veiliger dan bij het naderen van station Wibautstraat in A’dam. Het verbaast me niet dat de ingewanden van de oude stad zelf zich met water en bewegende gronden verzetten tegen de Noord-Zuidlijn.