Auteursarchief: edwin

Onbekend's avatar

Over edwin

Schrijver, journalist, fotograaf. Woon en werk sinds 1988 in en rond Barcelona.

Praten met een (oud-)terrorist

Vreemde gewaarwording enkele jaren geleden in het Baskenland, toen de ETA net een wapenstilstand had afgekondigd die definitief leek maar het helaas niet was. Na het wekelijkse protest van familieleden van gevangen ETA-terroristen in Rentería werd me gevraagd of ik met een oud-gevangene wilde praten. Op straat, om de hoek van het gemeentehuis, werd ik voorgesteld aan Jon. Een half uur spraken we over de ETA, over de gevangenschap ook: tot voor kort werden alle ETA-gevangenen zo ver mogelijk bij het Baskenland vandaan in gevangenissen gezet, om hen en de familie, die hen zo nauwelijks kon bezoeken, een beetje extra te straffen. Jon zat 19 jaar op de Canarische Eilanden vast. “De gevangenen zijn altijd een politiek instrument geweest”, zei hij.

Terug op de krant keek ik even wat Jon als jonge twintiger had uitgevreten, ik kwam er niet op dat op dat moment te vragen. Vier moorden begin jaren tachtig, enkele ontvoeringen en wat mislukte aanslagen… Hij was, na 19 jaar cel, nog altijd strijdlustig, maar ook gematigder. De ETA moest maar eens aan het definitief neerleggen van de wapens denken, zei hij, maar de politiek moest ook met gebaren komen.

Het zijn die historische ETA-gevangenen die nu steeds meer vinden dat de gewapende strijd zinloos is. Terwijl buiten de ‘jongen honden’ van de terreurbeweging niet te stoppen zijn – al is het alweer een tijd rustig, na de zoveelste arrestaties binnen de top, waar de leiders steeds tijdelijker zijn -, zitten achter tralies de veteranen op een nieuwe toekomst te broeden. Nu is het één van de meest gevreesde ooit, Urrosolo, met tientallen doden op zijn naam, die de politieke tak van Batasuna aanspoort eens met een goede, vreedzame oplossing te lomen. Urrusolo is om die denkwijze trouwens al 10 jaar terug uit de ETA gezet.

Benieuwd trouwens hoe het, nu die wapenstilstand niet werd aangehouden, het die Jon vergaat…

Een aangenaam gekkenhuis

Niet blasé worden is een noodzaak om van het werk te blijven genieten. Ik stopte in 2000 met de sportjournalistiek bij El Periódico omdat ik het na 18 jaar (2 jaar als medewerker bij NRC Handelsblad, 4 jaar bij Het Vrije Volk, 3 als freelancer in Spanje, 9 bij El Periódico) allemaal wel had gezien. Olympische Spelen in Seoul, Barcelona en Atlanta, een stuk of acht Tours de France, EK’s en WK’s voetbal, atletiek en zwemmen, honderden voetbalwedstrijden van DS’70-SVV (Dordrecht tegen Schiedam, ja ja) tot FC Barcelona-Real Madrid. Vanavond was ‘mijn’ zoveelste Spaanse clásico, maar juist omdat ik nog zo weinig naar het stadion ga vind ik dat je er bij dit soort wedstrijden elke keer weer onbevangen van moet genieten. De sfeer vooraf, de 98.000 mensen op de tribune’s, de spanning, de altijd onzekere afloop, het voetbal, de afwezigheid van enige vorm van agressie, de volle metro met mensen vol angst en hoop (vooraf) en opgeluchte tevredenheid (op de weg terug), de barretjes met bier en bocadillo de lomo en onverbeterlijke betweters.

Er zijn mensen die er niet van houden, ik weet het. Als je op zondag een vrouw voor een boer moet zoeken ga je niet nog eens naar dat domme voetbal kijken. Dan ga je op TV dom zitten kijken als iemand het over een mooie voetbalwedstrijd heeft. Barça-Real is altijd mooi, óók als het spel een beetje tegenvalt. Het is een gekkenhuis, maar eentje zonder doden of gewonden. De perschef van Barcelona viel me vanavond in de armen; hij wenste dat dit zo snel mogelijk voorbij zou zijn. Want van Barça-Real word je gek, omdat iedereen er bij wil zijn, omdat iedereen wat wil, omdat… Ja, waarom? Omdat het gewoon een beetje voetbal is en er altijd weer een nieuwe held opstaat. Zlatan Obrahimovic was dat dit keer. Speelde ooit voor Ajax, trouwens.

Hierbij een korte samenvatting:

Een voorstelling op Nederlandse tijd

Een theatervoorstelling op een Nederlandse tijd, is weer eens wat anders in Barcelona. Aanvang 19 uur. Nederlandse voorstelling ook, trouwens. Hans Sibbel in een klein, schattig, ouderwets theatertje, El Centre, zoals er zoveel zijn in Gràcia, de wijk die het meest een dorp is gebleven. Dat dorp kende al meer dan honderd jaar geleden verschillende sociale verenigingen, elk met hun eigen onderkomen, bar en… theater. Sommige bestaan nog steeds, zijn nog altijd een bindingsfactor in de wijk, zowel voor oudgedienden als nieuwkomers. In dat theater dus eens naar Nederlands cabaret gekeken, of meer de tegenwoordig populairdere stand up comedy. Sibbel, beter bekend als Lebbis, trad op in het kader van het Barcelona Comedy Festival, met voorstellingen in o.a. het Nederlands, Engels en Zweeds. Geen Spanjaard natuurlijk die naar Sibbel komt kijken, maar een zaaltje vol Nederlanders, een vrij jong publiek, jonger in ieder geval dan de ‘lijken uit Kerkrade’ van de avond ervoor. Af en toe vroeg Sibbel of we het nog volgden, wat er in Nederland gebeurde; leuke acts over de DSB, het Kruidvat, het AH-kassameisje, Happinez, Balkenende, etcetera. Tuurlijk volgen we veel, zoniet alles. Is gemakkelijker dan vroeger. Nu is er internet, satelliet-TV; alsof je in NL woont, maar dan met mooi weer. En als de cabaretiers dan zelf ook nog even overkomen, zijn de grenzen volledig weg.

Ook leuk van zo’n vroege voorstelling: kun je erna rustig een biertje pakken aan de bar van dat theater, dan nog een Libanese pizza om de hoek en vervolgens met de metro naar het grote Coliseum waar wél op een Spaanse tijd, 22.30 uur, het Israëlisch-internationale Mayamana de voorlaatste voorstelling van haar Momentum in Barcelona opvoerde. Niet vol, nog stoelen op de eerste rij zelfs, maar wél vermakelijk, onderhoudend, rytmisch vooral. (De video is trouwens niet uit deze show, maar wél goed…)

Eigen jeugd tegen de portemonnee

Aardige graphic en gegevens van mijn sportcollega’s bij El Periódico. De kop: cantera contra cartera, de eigen jeugd tegen de portemonnee. Of: hoe groot het verschil is in het beleid van FC Barcelona en Real Madrid, morgen om 19 uur rivalen in het Camp Nou. De opstellingen kloppen misschien niet helemaal, afhankelijk van wat de trainers morgen beslissen, maar de strekking is duidelijk: Barça zal net als in de Champions League-finale met een meerderheid aan spelers afkomstig uit de eigen jeugd aantreden, en die zijn natuurlijk goedkoper dan alle aankopen waarmee Real de strijd zal aangaan. Leuke vergelijking. Nou nog zien wat het resultaat op het veld is. Maar ook daarvan is vooraf één ding duidelijk: Barcelona heeft zijn eigen genen, een spelstijl die nooit zal veranderen. Real weet nog steeds niet hoe het eigenlijk voetbalt.

De waardigheid van Catalonië

 

 

 

 

 

 

 

 

Het is weer een soort Barça-Madrid (die zondag wordt gespeeld), maar dan in de politieke arena. Een wedloop over autonomie die niet zo eenvoudig is uit te leggen als 90 minuten voetbal met winst, nederlaag of gelijkspel tot gevolg. Een wedstrijd die zal worden beslist door rechters van het zogeheten Constitutionele Hof, de Spaanse Hoge Raad. Maar dat zal geen beslissing zijn die op juridische gronden gebaseerd is, maar op de politieke voorkeur van elk van die rechters van dat Hof. En omdat er precies evenveel progressieve als conservatieve rechters zijn (lees: óf voorgedragen door de PSOE óf voorgedragen door de PP) is er al meer dan een jaar een status quo dat maar niet doorbroken wordt.

In het kort, met het gevaar (of de zekerheid) onvolledig te zijn: in 2006 hield Catalonië een referendum over een eigen statuut, het fameuze Estatut op zijn Catalaans; een soort grondwet waarmee de regio/het land zich niet onafhankelijk verklaart van Spanje, maar wel duidelijk vastlegt hoe ver de autonomie binnen de Spaanse staat gaat. Eén van de meest heikele punten: Catalonië noemt zichzelf een natie, en dat is tegen het zere been van de conservatieven en Spaanse nationalisten.

Zowel het Catalaanse als het Spaanse parlement keurden het statuut, inmiddels na lange onderhandelingen flink gekort, goed, maar de Partido Popular stapte naar die Hoge Raad om delen van het statuut ongrondwettelijk te laten verklaren. Dat hof debatteert daar nu dus al meer dan een jaar over en met het verstrijken van de tijd vreest Catalonië dat er nóg veel meer aan dat statuut gemorreld gaat worden.

Om de rechters en politieke macht in Madrid even wakker te schudden publiceerden donderdag 12 in Catalonië gemaakte kranten een gezamenlijk hoofdredactioneel commentaar over ‘De waardigheid van Catalonië’. Normaal grote concurrenten van elkaar, waren ze het nu volledig eens. Een ongekend initiatief dat een dag later (vandaag, zie de voorpagina’s hierboven) stof gaf tot een nieuwe lange reeks pagina’s met alle reacties uit de maatschappij en de politiek.

Om terug te keren naar het voetbal: zelfs FC Barcelona vaardigde een persbericht uit, waarin de club eist dat “de sociale, culturele en ecnomische realiteit van ons land” (Catalonië dus) gerespecteerd wordt. Barça zal “het beeld van Catalonië zonder minderwaardigheidscomplexen in de wereld blijven uitdragen.” Wie dacht er nog dat sport en politiek niets met elkaar van doen hebben? Wordt dus weer een nationalistisch feestje, zondag op de tribunes van het Camp Nou. Een overwinning van Barça zal, dat weer wel, ongetwijfeld veel uitbundiger worden gevierd dan een positief besluit van de Hoge Raad…

Vrolijk eten bij de Roca-broers

Hun oma overleed enkele jaren geleden zonder te weten wat nou precies de techno-emotionele keuken inhoudt. Het is de naam die pioniers als Ferran Adrià het liefst gebruiken voor hun kookkunst, in plaats van de té chemische term ‘moleculaire keuken’. De drie Roca-broers uit Girona (op de vrolijke foto vieren zij de derde ster) zijn werkelijke kunstenaars op dit gebied en alle cuisiniers en critici riepen al jaren dat het een groot onrecht was dat zij nog altijd op twee Michelin-sterren stonden; gisteren zijn ze eindelijk beloond, mede omdat ze dit jaar naar een ruimer, moderner restaurant zijn verhuisd. (Voor de goede orde: ik heb er nooi gegeten, heb alles van lezen en horen zeggen.)

Maar het was ook juist de charme van de eerdere behuizing van El Celler de Can Roca die het een bijzondere plaats maakte, door de eenvoud ook. Het was de plaats waar die oma, samen met haar dochter (de moeder van Joan – de chef -, Josep – de gastheer en sommelier – en Jordi – de dessertmaker) ooit een pand kocht om een bescheiden restaurantje te beginnen. De drie jongens groeiden op tussen de pannen en behoren sinds gisteren officieel bij de top van de Spaanse keuken, die inmiddels zeven drie-sterrenrestaurants herbergt. Opvallend: vier ervan liggen nu in Catalonië (El Bulli in Roses, El Celler de Can Roca in Girona, Sant Pau in Sant Pol de Mar en Can Fabes in Sant Celoni) en de drie anderen in het Baskenland (Arzak en Akelarre in San Sebastián en Martín Berasategui in Lasarte), maar niet één in en rond Madrid, en trouwens ook niet één in Barcelona.

Eén van de opvallendste nieuwelingen met één ster: Asador Etxebarri in Axpe, bij Bilbao. Waarom? Omdat baas Victor Arguinzoniz alles op de grill doet: verse ingrediënten op verschillende soorten hout- en kolenvuur. Ik heb hem eens een demonstratie zien geven op een culinair congres en het stemt me tot vrolijkheid dat je met ook dat soort pure kookkunst een Michelin-ster kunt veroveren.

Topduel: Barça-Muse

Het dilemma. Wat te doen op een dinsdagavond in Barcelona? Voetbal of muziek? Voor sommigen absoluut geen dilemma, trouwens; die houden alleen van het één of van het ander. FC Barcelona-Inter Milaan of Muse? Een voetbalwedstrijd waarvan je niet weet wat je te zien zal krijgen, maar wel in een vrijwel vol Camp Nou, of een concert in het Palau Sant Jordi dat ongeveer even lang zal duren, anderhalf uur, met de bombastische rock van drie mannen die samen heel erg veel herrie kunnen maken.

Eigenlijk geen dilemma. Ik heb/had voor beide een kaartje. Die van Barça gratis, de gebruikelijke perskaart, die van Muse voor 39 euro, zelf betaald. In het Camp Nou had ik een beetje moeten werken, in het Sant Jordi ben ik puur voor mijn vermaak. In het stadion krijg je alleen waterig alcoholvrij bier, in het sportpaleis een échte pils (voor schandalige prijzen en in plastic bekers, dat wel). De wedstrijd kan ik op TV, het liefst in samenvatting, terugzien, een concert is nooit meer op dezelfde manier te beluisteren. (Al klinkt het slotnummer, de derde en laatste bis, Knights of Cydonia, op bovenstaande video niet slecht.) De keus is gemaakt. Ik zal vannacht ongetwijfeld met de slotakkoorden van de gitaren in mijn geteisterde oren naar huis rijden.

De krottenwijk in beeld

Mijn boek Het Barcelona-gevoel begint zo: “De deur van de rijdende trein kon open, maar in plaats van de zoete geur van een vakantieparadijs openbaarden zich langs de rails de resten van een onmenselijk huishouden. Eerst was er, kort na het traag binnenrijden van de stad, slechts een hoge muur geweest, tot er plots enorme gaten verschenen. Minutenlang duurde de schok. Onder daken van golfplaten brandden gloeilampen die ruimtes verlichtten die alles tegelijk waren: mensen aten er, sliepen er en wasten zich in een teil, want stromend water was er niet. Sommige openingen in de muur waren een toilet: billen hingen naar buiten en het waarschijnlijk schamele maal van de vorige dag viel twee meter naar beneden om er langs het spoor dagenlang te broeien in de augustuszon. De deur van de trein ging snel weer dicht, voordat een donkere tunnel de onschuldige reizigers, jonge strandgangers uit Utrecht, van hun verbazing verloste. Huizen aan de spoorlijn zijn nooit de mooiste, maar een oneindige krottenwijk, in Europa, op precies 1.500 kilometer van huis?”

Even verderop, in de proloog, vervolg ik zo: “Die onverwachte hel van troep en stront heette La Perona en daar stonden decennialang gedurende twee eindeloze kilometers aan de Ronda de Sant Martí liefst 3.000 barakken. Eind jaren tachtig raakten de gitanos hier hun precaire huizen kwijt. Eerder waren al de krotten verwijderd op de flanken van de Montjuïc, waar de vlam van de Olympische Spelen in 1992 licht over de obscure geschiedenis van de berg moest gaan werpen – in het kasteel bovenop fusileerde het regime ook zijn tegenstanders -, en was er ook een grote schoonmaak gehouden op de stranden van Barcelona die de vorige eeuw geen stranden waren. Ze werden bezet, bijna tot in het water aan toe, door de historische krotten van Somorrostro en Camp de la Bota.”

Waarom dit reproduceren? Vandaag opent in het Col·legi de Periodistes, onze Catalaanse beroepsvereniging van journalisten die in een kapitaal pand aan de Rambla de Catalunya, vlakbij de Plaça de Catalunya, huist, een fototentoonstelling van Esteve Lucerón over de krottenwijk La Perona. De ftorograaf was er voortdurend te vinden, tussen 1980 en ’89, de zigeuners vertouwden hem en hij kon er uiteindelijk zo’n 2.000 foto’s schieten. Een selectie is daarvan nu te zien. De aankondiging heeft me trouwens weer wat nieuws geleerd: La Perona heette zo omdat de krottenwijk in 1947 bezoek kreeg van Eva Perón.

Stierenvechten op het grote doek

Corridas de toros. De halve wereld is er tegen, maar het blijft leuk en spannend genoeg om er naar te kijken, foto’s van te maken en ook in een film te gebruiken, blijkt. Regisseur James Mangold is in Cádiz neergestreken voor de opname’s van zijn Knight and day met Tom Cruise en Cameron Díaz. En die moeten de stierenrennen in Pamplona gaan naspelen, althans een moderne versie ervan. In de film van Mangold (geen slechte regisseur, trouwens, met titels als Girl interrupted, Cop Land, Walk the line en 3:10 to Yuma) zijn het motoren en auto’s die voor de stieren uit vluchten. De opnames liggen nu stil, gedwongen door de gemeente, sinds gisteren de zeven stieren zelf het hek openmaakten en op eigen houtje Cádiz onveilig gingen maken. Twee vrouwen raakten licht gewond, tot de stieren op het strand bij elkaar gehouden konden worden door twee heldhaftige agenten in een Renaultje.

Deed me weer even denken aan die andere stierenvechtfilm die al tweeëneenhalf jaar tevergeefs op zijn première wacht. Nederlander Menno Meyjes, vooral bekend als scriptwriter  van The Color Purple en Indiana Jones and the Last Crusade draaide in 2006 in Spanje Manolete, over de mythische stierenvechter met dezelfde naam, in 1947 op 30-jarige leefijd dodelijk gegrepen door een stier in de arena van Linares. Mysterieuze problemen en onenigheid met de Spaanse producent zijn er de oorzaak van dat de film, met Penélope Cruz en de opvallend sterk op Manolete gelijkende Adrian Brody – die tijdens die opnames zijn nog altijd beroemde Spaanse liefje Elsa Pataky leerde kennen – nog nooit te zien is geweest. Althans, deze maand schijnt hij vertoond te zijn op een filmmarkt in Los Angeles, maar een datum voor de première (aanvankelijk was dat in het voorjaar van 2007) is er nog altijd niet…

 

Zondags trommelen voor Afrika

Het is het mooie van een grote stad die altijd leeft, vooral op zondagen die elders garant staan voor de grote stilte en saaiheid. Je kijkt op zondagmorgen in de extra dikke krant (ja, zondagskranten, leve de zondagskrant! De Telegraaf moet er alweer mee stoppen, zoveelste experiment in Nederland mislukt, terwijl wij hier in Spanje 362 van de 365 dagen van het jaar een krant maken) en maakt een keuze uit talloze activiteiten, als je er zin in hebt. Doelgroep, vooral: ouders met (kleine) kinderen.

Mooi ook van Barcelona: het is het voorlaatste weekeinde van november en veel van die activiteiten vinden nog in de open lucht plaats: feest op verjaardag van rechten van de kinderen (Unicef) in het Ciutadella-park of open dag in de botanische tuinen van Montjuïc, met muziek en hapjes. Wij gingen trommelen voor Afrika. Voor 10 euro, die in principe naar een ziekenhuis in Sierra Leone gingen, huurde je een jembe, de typische bongo van de volken uit West-Afrika. En omdat 199 anderen ook zo’n trommel namen, werd het een vrolijke bedoening in de mooie, altijd toegankelijke tuin van het Palau Robert, één van de oudste gebouwen aan de Diagonal, op de hoek met Passeig de Gràcia. De groep heet Unibongo en is erin gespecialiseerd om grote groepen mensen in anderhalf uur samen hetzelfde ritme te leren spelen. Een eenvoudig ritme, natuurlijk, maar het klinkt spectaculair. Kinderen vinden het prachtig en ouders worden voor even weer kinderen. Daarna een biertje op een terrasje van de nabijgelegen Rambla de Catalunya en de dag is weer mooi…