Categorie archief: zon, zee en andere zaken

Exotische fauna in de tuin

spin2

De fauna in m’n tuin blijft me aangenaam verbazen. Het moet er goed toeven zijn (waarschijnlijk omdat ik de hoge heg te weinig snoei) en nadat eerder al de opvallende tijgerspin (die nu trouwens veel dikker is dan een maand geleden…) een strategische plek had uitgezocht, liep ik deze week met mijn hoofd in een veel groter web, op anderhalve meter hoogte, met draden die over vijf meter midden door de tuin vanuit de margalló, de typische palmboom uit de Garraf, naar een afdak liepen. spin1Naar de spin zelf was het even zoeken, want het beest blijkt alleen ’s nachts in zijn web te huizen en verstopt zich overdag onder de bladeren van de Chinese roos. Ziet er bozer uit dan de gracieuze tijgerspin, maar van deze heb ik niet kunnen achterhalen wat voor één het er precies is (zijn er misschien kenners onder de lezers?). Tik eens spin in om internet, en er blijken duizenden soorten te zijn. Mag de tijgerspin blijven zitten waar ze zit, deze heb ik maar naar de verlaten tuin van de buren verhuisd. Steeds met je hoofd in het web lopen is niet lekker, en op het blaadje even verderop bleek zij ook al tientallen eitjes (rechts op de onderste foto) te hebben gelegd. Zou toch iets te veel van het goede zijn.

spin3

Op de fiets naar het werk…

costas del garraf

Goede voornemens moet je niet na Oud&Nieuw gaan uitvoeren, maar na de vakantie. Drie weken rust, fris (nou ja) weer beginnen en de levensstijl iets aanpassen. De geest is uitgerust, nu het lichaam goed verzorgen, bloeddruk en cholesterol verlagen. Vakantie voorbij, dus geen biertje(s) of wijn (zondag bij de paella een lekkere ontdekt, een betaalbare witte uit de Priorat met de witte garnacha-druif en een beetje macabeo) meer bij het middageten. Dat is een begin.

Nou nog sporten, maar het drukke leven laat weinig uurtjes over. Vandaar het goede voornemen, vandaag, eerste werkdag, direct maar uitgevoerd: op de fiets naar het werk. Althans, naar Barcelona. Precies 45 kilometer, in net iets minder dan twee uur (ja, straffe tegenwind uit het noorden), waarvan de eerste 15 langs de historische Costas del Garraf. Even gestopt om maar een foto te maken van de langste van de drie klimmetjes… Daarna over de drukke Autovía de Castelldefels, langs de spaarzame hoertjes, Barcelona in, douchen bij m’n meissie thuis, racefiets voor stadsfiets ruilen en als een jonge god op de redactie arriveren.

costas garrafVroeger, dat is tot 1993, was de snelweg met tunnels tussen Sitges en BCN er nog niet. Toen ging ál het verkeer over dit onlangs opgeknapte kustweggetje met zijn, ongeveer, 105 bochten. In stille nachten zonder verkeer, op de weg terug naar huis en met werkelijk alle bochten in het hoofd geprent, kon je er 11 minuten over doen; door de tunnels is 8 minuten, dus zoveel scheelt het ook niet. Maar ze zijn wel wat veiliger, die tunnels, en met een Teletac (een soort abonnement, je tocht langs de peperdure tol wordt automatisch afgeschreven, voor iets meer dan de helft van de prijs) hoef je ook nooit in de rij voor een tolhokje te gaan staan.

Maar die tunnels zijn niet voor de fiets, vanzelfsprekend. Dus over de Costa’s maar weer, net als vroeger. Ik hoop bijna elke ochtend. (En ’s avonds met fiets in de trein naar huis; ben niet helemáál gek geworden.)

Toen Benidorm nog een schattig vissersdorpje was

benidorm 60

benidorm2000De boom op de foto zal wel eens precies dezelfde kunnen zijn. Er zit zo’n 50 jaar verschil tussen. Het Benidorm van begin jaren zestig en dat van enkele jaren geleden. De boom is gegroeid, het vroegere vissersdorp is geëxplodeerd. Las er vandaag een aardig verhaal over. Blijkt dat Benidorm de eerste gemeente in Spanje was die een heus stadsplan ontwikkelde, in april 1956. Generaal Franco wilde meer buitenlandse toeristen naar zijn dictatuur halen en Benidorm speelde daar als eerste op in. De toenmalige burgervader, Pedro Zaragoza, zag wel toekomst rond zijn witte stranden aan de Costa Blanca. Zoals de oudste foto’s bewijzen, ging Benidorm gelijk al voor de hoogbouw: zo veel mogelijk mensen cq toeristen per vierkante kilometer. Toen, in ’56, woonden er 2.787 mensen, nu herbergt Benidorm 100.000 inwoners, een groot deel van hen buitenlandse pensionado’s  (een raak woord, in Nederland verzonnen, want in Spanje zijn het jubilados).

Ik vind het afgrijselijk, het Benidorm van nu. Het heeft niets meer te maken met het idyllische dorpje dat schrijvers-dichters Ted Hughes en Sylvia Plath er tijdens hun huwelijksreis in 1956 aantroffen. Plath schrijft erover in haar verhaal Widow Magada, over het huis van de Spaanse weduwe waar zij verbleven, nadat zij na een urenlange reis door ‘woestijnachtige bergen’ in het vissersdorpje waren neergestreken.

benidorm 1958

“Widow Mangada’s house: pale, peach-brown stucco on the main Avenida running along the shore, facing the beach of reddish yellow sand, with all the gaily painted cabañas making amaze of bright blue wooden stills and small square patches of shadow. The continuous poise and splash of incoming waves mark a ragged white line of surf beyond with the morning sea blazes in the early sun, already high and hot at ten-thirty; the ocean is cerulean towards the horizon, vivid azure nearer shore, blue and sheened as peacock feathers. Out in the middle of the bay justs a rock island, slating up from the horizon line to form a sloped triangle of orange rock which takes the full glare of sun on its graigs in the morning and falls to purple shadow toward late afternoon.”

Die rots in de zee ligt er nog steeds. Daar houdt de vergelijking op. Vroeger zag je dus allemaal kleuren in Benidorm, nu alleen (grijs) beton.

benidorm2008

Brand, regen en Pablo Picasso

zicht vanuit horta

Horta de Sant Joan is het einde van Catalonië, diep in het zuidwesten. Mijn zwager komt er vandaan, ik ben er regelmatig geweest en heb er vooral genoten van Els Ports, de indrukwekkende bergen in de omgeving, een prachtig natuurgebied op de grens met de provincie Teruel. Rafa, die zwager, kent het gebied op zijn duimpje, dus zijn we er op de best verborgen plaatsen geweest. Er wonen nog geen 1.200 mensen, die in twee maanden tijd slachtoffer lijken te zijn geweest van twee van God’s plagen. horta brandEind juli werd het dorp drie dagen lang bedreigd door bosbranden; vijf brandweerlieden kwamen bij het blussen om het leven. En gisteren regende het nergens zo hard en zo veel als in Horta en omgeving. In de verbrande en dus door erosie gevoelige bossen viel binnen een uur tijd 105 mm regen, in Horta zelf bleef de teller op 74 mm steken. (In en rond Barcelona viel het uiteindelijk reuze mee; één hevige onweersbui met niet meer dan 10 mm neerslag.) Toch is het verder nietszeggende Horta niet zo’n dorpje dat alleen maar bekend wordt op dit soort min of meer tragische momenten.

Kijk naar de website van Horta de Sant Joan, dat vroeger Horta/Orta del Ebro heette, en je ziet rechtsboven een zin, in drie talen, van Pablo Picasso. “Alles wat ik weet heb ik in Horta geleerd,” is een uitspraak van de beroemdste Spaanse schilder uit de geschiedenis. Picasso, oorspronkelijk uit Málaga, verbleef er twee keer een langere periode, in de boerderij Tafetans van zijn goede vriend Manuel Pallarès. picasso ezelDe eerste keer was acht maanden lang in 1898, toen Picasso net 17 was, en tijdens de zomerhitte met vriend Manuel woonde hij wekenlang in de bossen en bergen. Ze sliepen er in een grot, hij leerde er het platteland en zijn mensen schilderen en zou er volgens zijn biografen een amoureuze ervaring met een zigeuner-herder hebben gehad. Die puberale mannenliefde bleek tijdelijk; Picasso zou later, vooral in Parijs, een enorme womanizer worden.

Nu doe je er al lang over om vanuit Barcelona in Horta te komen (al is de weg via Reus en Falset enkele jaren terug sterk verbeterd), maar eind 19e eeuw was het een tocht van meer dan een dag: met de trein naar Tortosa en vandaar op ezel en wagen langs de Ebro en door een steeds smaller wordend ravijn naar dit einde van de wereld. (Anno 2009 moet je nog steeds een hele dag uittrekken om er met openbaar vervoer te komen.)

picasso horta

In 1910 keerde een inmiddels beroemd geworden Picasso terug naar Horta. Zijn schilderstijl was veranderd, hij zat volop in het kubisme, zoals op het schilderij van de huizen van Horta  te zien is. Omdat dat tweede verblijf bijna een eeuw geleden is geweest, opent het Centre Picasso d’Orta, het kleine museum dat Horta aan de artiest wijdt, morgen een expositie over ‘Picasso: amics catalans de joventut’, ofwel zijn Catalaanse vrienden uit de jeugd. Een mooi excuus om het verre Horta eens te ontdekken, mits het niet in brand staat of er stortegens vallen.

De mysterieuze rijkdom van de Zara-baas

zara

Crisis? Niet bij Zara. Ondanks de economische recessie, die in thuisland Spanje meer dan ergens anders de consumenten raakt, presenteerde de modegigant gisteren opvallend positieve cijfers, die direct de Spaanse beurs naar het jaarlijkse hoogtepunt opdreven. Waarbij dus opnieuw de vraag rijst hoe hij het allemaal doet, Amancio Ortega, de mysterieuze eigenaar van Inditex, het moederbedrijf van Zara en enkele andere populaire kledingwinkels als Bershka, Stradivarius, Pull and Bear, Oysho en Massimo Dutti, die soms met zijn allen de meest centrale winkelstraten van Spaanse steden voor een groot deel in bezit nemen.  

Amancio_Ortega_presidente_ZaraBijna niemand kent hem, foto’s bestaan er nauwelijks, al is hij de laatste jaren wel iets meer dan voorheen en public gesignaleerd. Amancio Ortega was zelfs nergens te bekennen toen hij zijn bedrijf in mei 2001 naar de Spaanse beurs bracht en in enkele uren tijd het grootste fortuin van Spanje opbouwde. Ortega werd die dag de eerste biljonair (in peseta’s toen) van de Spaanse aandelenmarkt.

Het gaat, acht jaar later, nog altijd goed met de rijkste Spanjaard. Hij staat tiende op de wereldranglijst van Forbes van miljonairs, met een geschat vermogen van 14,3 miljard dollar. De Spaanse nummer twee op die lijst is ene Rosalía Mera met 2,6 miljard. Zij begon ooit thuis in Galicië met het ontwerpen van kleding en opende een eerste winkeltje met haar toenmalige echtgenoot… Amancio Ortega. Het stelde scheidde in 1986.

De beursgang van Inditex was het voorlopige hoogtepunt in het typische sprookje van de selfmade ondernemer: als 16-jarige werkte Ortega in een overhemdenwinkel in het Noord-Spaanse La Coruña. Met Rosalía zette hij een lingeriewinkel op. In 1975 wilde hij een meer complete kledingzaak beginnen onder de naam Zorba, maar bij het handelsregister zeiden ze hem dat die naam al geregistreerd stond. Ter plekke verzon hij een andere: Zara.

In 1988 ging de toen ‘typisch Spaanse’ winkel de grens over. In 2001 bezat de Inditex-groep 1135 winkels in 33 landen, de meeste onder de naam Zara, nu zijn dat er al 4430 in 73 landen. Alleen al in het eerste semester van dit jaar opende het bedrijf 166 nieuwe winkels over de hele wereld. In mei 2001 werd in de Amsterdamse Kalverstraat het eerste filiaal in Nederland geopend en hoefden Nederlandse moeders en dochters niet per se meer naar Barcelona om er hun kleding te kopen bij Zara, de grote concurrent van H&M.

marcas_inditexOndanks zijn grote succes en zijn aanzien in de Spaanse economie, is Ortega (73 jaar nu) nooit op recepties, feestjes of bij andere sociale gelegenheden te zien. Het mysterie rond zijn persoon heeft zijn mythe alleen maar doen groeien. Buiten het eigen bedrijf, waar de werknemers hem beschrijven als een uiterst innemende man die nooit een stropdas draagt, is Ortega juist het tegenovergestelde: een alomtegenwoordige persoonlijkheid die altijd op de werkvloer van de centrale fabriek in La Coruña aanspreekbaar is. Aan niets is zijn puissante rijkdom af te zien.

 Oh ja, die cijfers van het eerste halfjaar van dit jaar (officieel van februari tot en met juli): een omzet van 4,8 miljard euro (waarvan nog altijd 35% in thuisland Spanje), een groei van 7% in vergelijking met 2008. Slechts de nettowinst, 375 miljoen, daalde iets, maar veel minder dan de analisten hadden verwacht. Dus zal Amancio Ortega weer een stukje rijker zijn geworden.

Weeralarm!

weeralarm1

Populair woord natuurlijk, sinds het KNMI er vorige maand helemaal naast zat met een schrikbarende voorspelling vol storm, regen, hagel en wind wat uiteindelijk een plaatselijk buitje zou blijken te zijn. Ook hier hebben we natuurlijk onze weeralarmen, en ook hier heb je de laatste jaren de indruk dat de meteorologen (én overheden) liever wat vaker zo’n alarm afgeven dan dat ze ná een hoosbui het verwijt krijgen het niet voorzien te hebben.

weeralarm2Morgen moet het gebeuren, vooral aan de kust, daar waar mijn garage bijna onder zeeniveau ligt en ook nog wel eens wil onderlopen met een halve liter regenwater.  Het Catalaans meteorologisch instituut (de in Nederland ook zo populaire buienradar vind je hier) zegt dat we plaatselijk zelfs 100 liter per vierkante meter kunnen verwachten. (Schrik niet, in Nederland hanteert het KNMI millimeter, maar dat komt op hetzelfde neer: 100 mm neerslag is 100 liter per vierkante meter…) De wolkbreuken kunnen tot meer dan 20 liter in een half uur leiden. Ter vergelijking: vorig jaar ging Schiphol een uur dicht omdat er 22 mm regen viel.

Jammer voor degenen (mijn trouwe lezer Peter, o.a.) die juist deze week hebben uitgekozen om een bezoekje aan Barcelona te brengen. Na maanden van droogte (de enige dag met regen sinds april was die van de aankomst van de Tour in de stad, begin juli), is deze week de herfst begonnen en ontlaadt de hemel al het opgeslagen verdampte zeewater. Spectaculaire wolken en bliksems geeft dat trouwens wel…

UPDATE: Bijna 16.00 uur. Een paar druppeletjes gevallen. Nu zeggen ze -althans, de meteoroloog van TV3- dat de problemen komende avond en vooral nacht gaan komen. Daarna: de zon!

De oorsprong van Bacardí in Sitges

bacardi

Het beeld had niet op een betere plaats kunnen staan, aan de boulevard van Sitges, recht tegenover de Calle del Pecado, de Straat der Zonden, ofwel het straatje waar alle uitgaansbarretjes van het dorp op een rij zitten. Een straatje waar ongewtijfeld nog altijd heel veel cubalibres worden geschonken, de cola met Bacardí die we allemaal wel eens ontdekt hebben. (Ik ben gestopt het te drinken nadat de combinatie me ooit, behalve een stevige kater, gedurende twee weken de hik bezorgde.)  Het beeld, te herkennen aan de vleermuis aan de bovenkant, is deze week onthuld ter ere van Facundo Bacardí Massó, in 1814 geboren in Sitges. Het is trouwens een werk van kunstenaar Lorenzo Quinn, de zoon van acteur Anthony die al 15 jaar in Castelldefels woont.

Facundo Bacardí was de zoon van een wijnhandelaar uit Tarragona. Net zoals zoveel Catalanen besloot het gezin in 1830 naar Cuba te emigreren. In Santiago de Cuba bekwaamde hij zich in hetzelfde vak als zijn vader. In 1852 begon hij met rum te experimenteren en destilleerde het om er een zachtere smaak aan te geven. Na uiteindelijk de perfecte en tot dan onbekende formule te hebben gevonden, kocht Facundo in 1862 een distilleerderij en vestigde er de rumfabriek onder zijn eerste achternaam. Bijna 150 jaar later is het één van de grootste rum-fabrikanten ter wereld.

bacardi2Het logo, die vleermuis, heeft zijn eigen verhaal. In die opgekochte distilleerderij in Santiago huisde een kolonie vleermuizen onder het dak. Omdat weinig mensen in die tijd konden lezen, opperde Amalia, de vrouw van Facundo, een vleermuis als het opvallende beeldmerk van de Bacardí-rum te gebruiken.

Bij de onthulling van het monument in Sitges was Facundo L. Bacardí aanwezig, de huidige chairman van Bacardi Limited, tegenwoordig gevestigd in Florida.

Afzien op de fiets

foix

Eindelijk weer eens op pad met mijn eenvoudige BH, een simpele Spaanse racefiets die, helaas, de pijn van de eerste rit sinds maanden niet kon verzachten. Ik ben geen klimmer, met mijn 89 kilo, maar zodra je hier even het binnenland inrijdt, is er geen kilometer vlakke weg meer te bekennen. Zal gewoon weer een beetje wennen zijn, want wielrennen is vooral veel kilometers maken. En echt zware klimmen zitten ook niet in deze rit van 65 kilometer, onder anderen langs het stuwmeer van Foix (op de foto, met het kasteeltje van Castellet op de achtergrond), richting de wijngaarden van de Penedés. Daar ligt, voor een langere rit, Els Cassots, een klimmetje van 5 kilometer waar ik ooit ontdekte wat het verschil is tussen een stumper als ik en een profrenner. Zat na zo’n 3 kilometer hijgend en puffend op het kleine blad en had al naar het grootste tandwiel van het achterwiel geschakeld (het laatste redmiddel bij een steile klim), toen Juan Antonio Flecha me voorbijraasde, op het grote blad natuurlijk, en ook nog vrolijk goedemorgen zei. De Rabo-renner (toen nog in het shirt van Fassa Bartolo trouwens) is geen rasklimmer, maar deze klim was een puist voor hem.

sportcor4Mijn bewondering is daarom ook groot voor de 20 cardiologen die ik vorige week opzocht op hun laatste dag van een tocht van Maastricht naar Barcelona (waar een cardiologencongres begon), 1.600 kilometer in 8 dagen, soms met een etappe van 250 kilometer. Niet misselijk, al probeerden ze zo weinig mogelijk ‘hoogtemeters’ te maken en reden ze, bijvoorbeeld, door het Rhone-dal in plaats van de Ardèche (en waren ze onder de indruk van de weg hiernaast, de betoverende bochten tussen Sant Feliu de Guíxols en Tossa de Mar). Maar deze tocht, elke dag met zo’n 28 tot 30 km/u de lange tocht afleggen die wij vroeger in de auto al vermoeiend vonden vergt meer dan alleen een goed werkend hart. Ze deden het voor Sportcor, een organisatie die pleit voor meer onderzoek naar de subiete dood bij sporters.

denieuwefietsTrouwens, een leuk boekje over zo’n fietstocht lezen? Collega Dirk-Jan Roeleven schreef er één, De nieuwe fiets, over zijn mooie Italiaanse Cucchietti-fiets van een oude fietsenmaker in een klein dorpje, maar ook over de doden die er altijd met je meerijden, op zo’n lange tocht. Hoop dat hij die doden nu eindelijk achter zich heeft kunnen laten.

En ik zag deze week bij Wilfried de Jong’s Holland Sport dat ook Ilja Leonard Pfeijffer een boek over zijn rit, in spijkerbroek en mét hangbuik, op een oude Batavus van Leiden naar Rome heeft geschreven: De filosofie van de heuvel. Onderweg vond hij Genua zo mooi dat hij daar maar is blijven wonen.

De oogst is begonnen!

druiven september

Hectische activiteit deze dagen op de wijngaarden in heel Spanje. Je hebt ze al op een kilometer van mijn huis, officieel in de streek die Garraf heet, maar met druiven die bestemd zijn voor de Penedès-wijnen. De oogst is in volle gang. In sommige gebieden, zoals Costers del Segre, zijn de druiven al half augustus geplukt, bang als de boeren waren voor een gevreesde hagelstorm aan het einde van de zomer. De wijnboeren zeggen dat het een goede oogst is, na een vochtig voorjaar en een droge zomer. Misschien iets té droog, of té heet, en daardoor is de vendimia op veel plaatsen twee weken vervroegd. De druiven zijn al rijp genoeg en kunnen niet nog langer in de in september nog altijd brandende zon hangen. Veel te veel druiven trouwens. De boeren protesteren tegen de lage prijzen die ze betaald krijgen door de bodega’s. Daar bestaat, door de crisis, een overschot aan flessen en vaten wijn van vorig jaar, zodat ze minder inkopen én tegen veel lagere prijzen. Verbaast me niets, dat overschot. Heb de laatste 10 jaar van dichtbij gezien hoe elk braakliggend stuk terrein werd omgetoverd in een wijngaard.

Dat stelt je wél in staat dat hele magische proces van de natuur van dichtbij mee te maken. Bij deze, een jaar lang in de wijngaarden van de Penedès. Of hoe herfstachtige bladen verworden tot lange, bladloze staken en er, in het voorjaar, weer nieuw leven aan die ranken begint te ontstaan.

druiven november

druiven december

druiven januari1

druiven februari

druiven maart

druiven juni2druiven augustusi

Een beetje vakantie in september

sitges1

De Fransen hebben de zomer gered, zeggen de eigenaars van de terrasjes en chiringuitos (de strandtentjes) in Sitges. Veel andere toeristen (Nederlanders, Britten, Duitsers) bleven weg, maar de Fransen hoefden maar een kort stukje te rijden, meestal, om in Sitges te komen. Nu zijn ook zij weg. Overal in Europa zijn de vakanties afgelopen; hoewel, in Spanje, waar de schoolvakantie op 21 juni begon is deze pas komende maandag, 14 september, na bijna drie maanden ten einde. En in Nederland is Matthijs (sinds vandaag de ‘machtigste man van de Nederlandse TV, volgens de Nieuwe Revu) terug op TV en hebben Pauw&Witteman gelukkig weer hun door de onuitstaanbare en humorloze gekkebekkentrekkers van de EO bezette podium ingenomen. Het teken dat alles weer verdergaat zoals het ergens in juni eindigde.

sitges2Tijd dus om zelf aan vakantie te beginnen. September is de beste maand. Het weer nog mooi (althans, deze dagen), de stranden een stuk rustiger, ook de straten in het dorp zonder de hordes van juli en augustus, stoelen vrij op de terrasjes, collega’s die al lang van hun vakantie zijn teruggekeerd en tegen wie je zegt dat jij nú begint, en zo een lang etcetera van argumenten voor een late vakantie.

Geen reis, echter, maar dat hoeft ook niet altijd als je op 50 meter van het strand, de boulevard en heerlijke avondbries van de Middellandse Zee woont. Een typische vakantie in crisistijd, dus. Gewoon thuisblijven, met als enige rijkdom het geluk en de gezondheid. Plus een biertje, mijn trouwe quinto de San Miguel.

UPDATE: Ja, stom natuurlijk. Zet ik er niet bij dat ik deze maand gewoon zal blijven schrijven (ben al een weekje met vakantie, trouwens.) Dus bij deze, de posts uit en rond ons geliefde Barcelona zullen (bijna) dagelijks blijven verschijnen. Slechts ondergedompeld in dat biertje of een witte albariño, om te proberen toch nog enige inspiratie te houden. En met dank aan de nog steeds groeiende schare lezers!