Categorie archief: zon, zee en andere zaken

Winkelgekte

Geef een reactie

In Nederland kun je, net na Nieuwjaar, een beetje bijkomen van de december-gekte, die begon met Sinterklaas. Hier begint de absolute koopdwaasheid nu pas, in een zich opeenvolgende reeks van dolle dagen. Morgenavond, 5 januari, is er overal de intocht van de Drie Koningen, de mannen die in Spanje, in plaats van de ‘Spaanse’ Sinterklaas, de kinderen met kadootjes verblijden. En natuurlijk kopen de meeste mensen die presentjes in de allerlaatste dagen. Dus ziet een koopzondag 3 januari rond zeven uur ’s avonds er uit als op de foto hierboven, een mensenzee op de Portal del Àngel van Barcelona.

Een nog grotere drukte zal er op dinsdagavond bij de intocht zijn, een in Barcelona uren durende processie waarop honderdduizenden ouders met hun (kleine) kinderen afkomen. Sommige straten zijn gewoon niet over te steken; niet écht een dag om het centrum van de stad op te zoeken, of je wilt ook wat gratis snoepjes door de pajes, de jonge hulpjes van de koningen, zeg maar de ‘witte pieten’, toegeworpen krijgen. Laatst sprak ik met Severino, de Guineaanse 60-plusser die voor de 50ste keer Rey Baltasar zal zijn, de zwarte koning. Het mooiste, zei hij, elke jaar weer, is die enorme illusie in de duizenden kindergezichtjes te zien.

En dan is Driekoningen voorbij, zijn op de ochtend van 6 januari de kadootjes uitgepakt, en dan komt op de 7e een nieuwe golf van gekte los: de uitverkoop. Alsof we deze dagen nog niet voldoende in te drukke winkels hebben vertoefd – historisch zijn de lange rijen voor de 20 kassa’s in de Fnac – storten we ons met opnieuw duizenden tegelijk op de koopjes. We? Nee, bedankt. (Maar ik moet nu nog wel wat kadootjes kopen.)

Uitwaaien op de dufste dag

Geef een reactie

Zo’n typisch Nederlands woord, nergens voor een letterlijke vertaling vatbaar, waarschijnlijk omdat vooral wij het doen: uitwaaien. Doet me altijd denken aan het strand van Scheveningen in de herfst, op zondagochtend. Even uitwaaien. Kan hier ook, heel af en toe, in Sitges. Razende storm vanuit het binnenland, lagere temperaturen, onrustiger zee. Zie dezelfde foto, dezelfde plaats, hetzelfde meisje precies een jaar geleden. Toen een dubbel t-shirt en een bijna gladde zee. Nu een dikke jas en jagen schuim op de koppen van lawaaiierige golven. Wat hetzelfde is gebleven is de zon.

Uitwaaien. Hard nodig op de verreweg dufste dag van het jaar. Sommigen lopen hun kater weg te waaien, anderen de te weinige uren slaap, de meesten het idee wat nu te doen, hoe het jaar te beginnen. Zonder te weten hoe het over 366 dagen zal eindigen.

15º in de sneeuw

Geef een reactie

Sta je in de bergen, aan de noordkant van het Cadí-massief, met de Pyreneeën aan de overkant van de vallei van de sprookjesachtige streek Cerdanya, is het er 9 graden op 2.000 meter hoogte. En 15º in het dal. En net boven de 20º aan de kust… Het weer is van slag, en dan wordt de sneeuw pap. Kunstsneeuw, want de échte sneeuw in Masella was al eerder door de zon en de hoge temperaturen weggebrand. Nou lijkt de kwaliteit van de sneeuw niet écht uit te maken als je nauwelijks kunt skiën en het zo’n zes jaar geleden voor het laatst hebt gedaan, maar kenners zeggen dat het toch écht veel scheelt of je over netgevallen verse sneeuw zoeft of over die grijze pap die duizenden skiërs achter zich hebben gelaten.

Want duizenden waren er. Kun je ook op rekenen als het voor velen vrije dagen zijn. Dus overbodige tip: skiën in de Pyreneeën doe je op een doordeweekse dag, kort nadat er een flinke sneeuwbui is geweest. Het is trouwens wel een voordeel die pistes zo dichtbij te hebben: blijkt de tweede skidag dus minder leuk te zijn dan verwacht, dan pak je in, stap je om half twee in de auto en ben je over héél rustige wegen om drie uur in Barcelona, waar je nog even een onverwacht lekkere pizza eet bij La Piazzenza, een historisch familietentje aan de Avinguda Gaudí, op slechts één blok van de Sagrada Familia, maar met 90% locals aan tafel en slechts enkele toeristen, wat in Barcelona voldoende zegt over de kwaliteit.

Peter Gunn in Calafell

Geef een reactie

Vanavond weer het nostalgische Top-2000 a gogo met Matthijs van Nieuwkerk en muziekencyclopedie Leo Blokhuis gezien. En dat begon met een biljarter, wereldkampioen Dick Jaspers, die zijn persoonlijke paradox naar boven haalde: de stilte van het driebanden tegenover de herrie van Peter Gunn Theme van Emerson, Lake & Palmer. ‘Dat was in 1980’, zei de biljarter. Hij had gelijk. In 1980 was ik voor het eerst zonder ouders op vakantie. Naar Calafell, met Johan en Robert, vrienden van het gymnasium. Op de oude camping El buen vino. En zolang het versieren van de meisjes in de disco nog niet lukte, was dit ons dagelijkse hoogtepunt: rond een uur of zeven naar een kroegje in het centrale straatje en daar met een biertje wachten tot de snoeiharde klanken weer klonken. (Heb de originele versie op YouTube trouwens niet kunnen vinden; op bovenstaande video is hij echter, tussen de hiphop/house van Basement Jaxx door, goed te horen.)

Wat ik toen niet wist, en wat ook vandaag op TV niet werd verteld, was dat Peter Gunn een televisieserie in de jaren zestig was, waarvoor Henri Mancini (Pink Panther) de titelsong maakte. Prachtige studio-opname, deze hierboven. En hieronder een juweeltje, dat je zomaar op YouTube aantreft wanneer je naar dit soort dingen aan het zoeken bent. Een video van pinup Betty Page, met Peter Gunn als achtergrondmuziek. Nou ja, achtergrond…

Eén kilo kwijt met Kerst

Geef een reactie

Sommige Catalanen vinden het prachtig te horen: hoe anders de Kerst in Nederland wordt gevierd, nog geen 1.500 kilometer noorderlijker dan waar zij het vieren, in Barcelona. Verschil in details, van ’s middags of   ’s avonds eten, thuis of in het restaurant (doe je bijna niet hier, met Kerst).  Maar hetzelfde zouden ze kunnen zeggen van, bijvoorbeeld, Madrid. Ook dáár zijn de Kerstdagen weer heel anders dan in Barcelona. Zo is voor de Madrilenen – en alle Castiliërs in de omgeving – de Kerstavond met cochinillo (speenvarken) van uitzonderlijk belang, terwijl in Catalonië je tijdens de Kerst van alles mag doen als je maar op Sant Esteve, de 26ste, bij moeder viert (terwijl dat in Madrid alweer een werkdag is). En dan komen altijd de canelones op tafel, die zij gemaakt heeft van de restjes van de voorgaande dagen, vooral het (inmiddels gemalen) vlees van de sopa de galets op de 25ste. Ik schrijf bewust de 25ste en 26ste, want vertel je de Spanjaarden van onze 1e en 2e Kerstdag, dan kijken ze je met ongeloof aan. Hoe kan je nou een 1e én een 2e Kerstdag hebben…  

Ik heb deze Kerst van die plaatselijke traditie alleen de sopa de galets gerespecteerd, al aten we die al op Kerstavond. (Galets zijn enorme pastaschelpen, in een vrijwel alleen van vlees en botten getrokken bouillon). Omgeven door Hollandse liefde en familie verplaatsten we de volgende dag het Kerstmaal naar de avond – culturen zijn er om met elkaar vermengd te worden en het beste van verschillende gewoontes te nemen. Tegenslag: de lamsbouten die de avond ervoor uit de vacuüm-verpakking werden gehaald om in de marinade te zetten stonken… Ongelooflijke fout, onbegrijpelijk voor iemand die al zolang in Spanje woont. Hij (ik dus) zag in de supermarkt ogenschijnlijk smakelijke bouten uit Nieuw-Zeeland liggen. Foute keus, natuurlijk; hier koop je het lam op de markt en weet je dat het bijna rechtstreeks uit de Pyreneêën komt. Maar bij de gebruikelijke slager waren ze al ver tevoren uitverkocht, kon je nog slechts de ribbetjes en mitjanas krijgen. Geen excuus.

Om het Kerstverhaal kort te houden: vóórdat de geïmproviseerde kip op tafel kwam eerst een amuse (ja, hoort erbij) van een gegrilde asperge met eierdooier en sesamzaad, vergezeld van een geconcentreerde aspergecrème met bieslook. Daarna wat vis vooraf: salade van Baskische tomaat, gegrilde en ontvelde paprika, verse basilicum en boquerones in azijn (ooit ontdekt bij vooral in de zomer aangename Quai Ouest aan de Seine bij Parijs); daarnaast met dille en boter ingesmeerd bladerdeeg met gerookte zalm; een kleine pittige peper (pimiento del piquillo) gevuld met verse kaas; en mini-courgettes uit Zuid-Afrika met makreel en wakame-algen.

Daarna dus de kip, gemarineerd in komijn, koriander en citroensap; aardappeltjes gestoofd in een donkere bouillon van lamsvlees (nee, niet dat verrotte vlees, zo gek of gierig zijn we ook niet); prachtig dunne haricots verds, alhier judias bobi geheten, met aangebakken ibericoham, en patillons gevuld met geconfiteerde ui. Tot slot wat ijs met in rum geflambeerde bosbessen. Drank: een fijnzinnige syrah van Albet i Noya uit de Penedès en daarna een klassieke Faustino-rioja uit het uitzonderlijke oogstjaar 2004. Plus natuurlijk de onovertroffen Olivares dessertwijn als afsluiter.

Het smaakte lekkerder dan het er op de foto uitziet, en het resultaat was wonderbaarlijk: de weegschaal gaf vanochtend 88,8 aan; ruim een kilo minder dan vóór Kerst.

Utrechtse gelukzoeker in Llodio

Geef een reactie

Nog eentje over de loterij, de allerlaatste. Over een Nederlander met geluk, een oude stadgenoot (Utereg), bijna leeftijdgenoot, definitief verliefd op Spanje ook, maar een stuk rijker… Het verhaal schreef ik gisteren voor het AD, maar omdat die krant bijna geen eigen verhalen meer online zet, doe ik het zelf. Boodschap: het loterijgeluk is niet alleen voor de Spanjaarden zelf (bewijzen ook de tientallen immigranten die gisteren in Madrid de hoofdprijs op zak hadden). Rudy voorspelde trouwens aan collega Rop Zoutberg in Madrid dat de hoofdprijs op een 4 zou eindigen; maar winnen deed hij dit keer niet.

Met liefst 1.000 euro aan gekochte loten speelde Utrechter Rudy Kraaijkamp gisteren mee aan de Gordo, de spectaculaire Spaanse Kerstloterij. De hoofdprijs, 300.000 euro voor elk van de 1.950 loten van het winnende nummer, 585 miljoen euro in totaal, ging naar Madrid. Kraaijkamp verdiende met kleine prijzen zo’n 320 euro terug, maar het kon hem niet deren. Hij weet al hoe het is een winnend Spaans lot te bezitten.

Bijna een jaar geleden won de Utrechter, die al enkele jaren in het plaatsje Llodio in het Baskenland woont, liefst 500.000 euro. Hij had vijf loten in bezit van de tweede prijs van El Niño, de tweede grote loterij die kort na kerst wordt gehouden. “Eerst heb ik alleen maar lopen janken, dacht ik voortdurend aan mijn zoon, aan wat hem was overkomen. Daarna ben ik twee dagen dronken geweest.”

De 45-jarige Kraaijkamp had een vreselijke maand december achter de rug. Op de 12e kreeg hij van zijn werkgever, een Nederlandse bloemenexporteur, te horen dat hij ontslagen was. De crisis. Twee weken eerder was het nieuws nog veel erger geweest. Zijn 14-jarige zoon Jordi, die met zijn moeder in Dodewaard woont, raakte een groot deel van zijn linkerhand kwijt door het ontploffen van een vuurwerkbom.

“De dag erna stond ik aan zijn bed in het ziekenhuis. ‘Sorry, pap’, was het enige wat hij zei. We spraken af het er niet meer over te hebben, naar de toekomst te kijken. Ik informeerde naar een chirurgische ingreep om hem zijn vingers terug te geven, maar dat is peperduur.”

Dus wist Kraaijkamp direct wat hij met een deel van zijn prijs ging doen: de plastische operatie van Jordi betalen. “,Maar hij moet wachten tot hij volgroeid is. Het geld staat tot die tijd apart.” Intussen gaat het heel goed met zijn zoon, die zich redt met een speciale siliconen handschoen.

Ook Rudy Kraaijkamp zelf staat er een stuk beter voor dan een jaar geleden, vooral dankzij dat half miljoen. Hij heeft ook weer werk gevonden, is vertegenwoordiger in de Benelux van een Spaanse fabrikant van lagers en vliegt om de twee weken naar Nederland. Maar uit Spanje, waar hij met zijn Baskische liefde woont, vertrekt hij niet meer.

De manier waarop hij de vette prijs won was, zoals zo vaak, een toevallige speling van het lot. “Ik zat na sluitingstijd nog wat te drinken met een maat van me, die een bar in Llodio beheert. We hadden al behoorlijk wat op, toen hij voorstelde de loten te kopen die hij er had hangen.” Tien loten met hetzelfde nummer 56.306, vijf voor elk van hen. Het kostte de Utrechter 100 euro.

Met Driekoningen, op 6 januari, vond de trekking plaats. Kraaijkamp zag rechtstreeks, op televisie, zijn nummer voorbij komen. 100.000 euro per lot. “Ik werd gek, dat gevoel wat je dan overvalt is niet te beschrijven. Dat zou ik zo weer willen beleven, ook al win ik geen euro.” Hij heeft er een auto van gekocht, het stel heeft wat reisjes gemaakt en kijkt nu naar een woning op het Baskische platteland, waar voor een ton al wat moois te krijgen is.

Mooie verhalen die gelukkig maken

Geef een reactie

Toevallig was ik er al enkele malen geweest, in de Colonia Vidal, een triest maar tegelijk boeiend overblijfsel uit de lange periode van Catalonië als grote textielnatie. Nog maar 15 gezinnen wonen er, de meeste gepensioneerden van toen. Vandaag er opnieuw naar toe, door de regen en sneeuw in het binnenland. Een Volkswagenbusje dat tóch met 130 km/u durft in te halen; 500 meter verderop stond hij,van alle kanten stuk, omgekeerd in de vangrail. De vette prijzen uit de kersloterij gingen naar Madrid en Getafe, maar toch, 50 miljoen euro aan winnende loten van een derde prijs is in een gat als Puig-reig niet mis. Alsof iedereen iets gewonnen heeft.

Dat was zeker het geval in bar Juventus, in die textielkolonie Cal Vidal, net onder Puig-reig, op de weg naar de skigebieden. Dolors Moreno had de bar een jaar geleden overgenomen, maar héél veel mensen komen er niet. Maandag had ze een tafel van 45, ze had het hele weekeinde al staan koken. Belden ze die ochtend af, konden niet komen vanwege de sneeuw. ’s Avonds zat ze aan de bar te huilen. Vandaag lachte ze breed, ontkurkte flessen champagne. Ze had voor 15 miljoen euro aan prijzen onder haar klanten verkocht. Zelf had ze, met zoontje Xavi, drie décimos gehouden. Goed voor 150.000 euro. Maar toch stond ze, om drie uur, weer achter het vuur, eten bereiden voor een tafel van twaalf. Patates enmascarades, aardappels met het vlees van de recente varkensslacht.

Daarom is deze loterij zo leuk, om de talloze verhalen die er achter de bescheiden winnaars zitten. Zoals Encarna, een schoonmaakster bij ons op de krant, El Periódico. Ze deed het onmogelijke door twee verschillende nummers op de Rambla te kopen die állebei wonnen; 140.000 euro bij elkaar. Maar morgen, zei ze, gaat de wekker gewoon weer om 4 uur ’s nachts om de redactie schoon te hebben als de slordige journalisten arriveren.

De jaarlijkse jacht op de winnaars

Geef een reactie

Morgen is het weer de dag, die van de massale gekte, vooral van ons (de media) in een vliegende jacht op de talloze winnaars van de Gordo, de hoofdprijs van de kerstloterij. Stand-by staan voor de krant, soms gedurende de volle vier uur die de trekking kan duren, en dan snel richting de plaatsjes of loterijkantoren waar de hoofdprijs het meest is verkocht. Vorig jaar was een makkie, met bijna alle series die in en rond Barcelona werden verkocht, zoals onderaan de Rambla.

Het is een ook in het buitenland bekende prijs, die Dikke van de Spaanse Kerst, misschien omdat het één van de meest sympathieke prijzen in de wereld, eentje die niet alle miljoenen bij één iemand terecht doet komen, maar de rijkdom onder duizenden dolgelukkige winnaars verdeelt.

Nog even het proces kort uitgelegd: morgenochtend gaan er 85.000 nummers in een grote bol. Van elk nummer zijn er 195 series verkocht. Zo’n serie is weer onderverdeeld in décimos, tiende delen van een lot die 20 euro per stuk kosten; de meest gebruikelijke manier om een lot te kopen. Dus zijn er in totaal 1.950 winnende tiende-loten die, bij de hoofdprijs, 300.000 euro per stuk opleveren; in totaal, 585 miljoen euro voor de hoofdprijs.

Maar nóg leuker dan tiende loten zijn de participaciones die in talloze winkels en bij clubs worden verkocht, zoals in het marktkraampje in Sant Andreu hier op de foto. Miquel verkocht aan zijn klanten 625 participaties van 1,20 euro van het winnende 32.365; voor dat miniscule bedrag kregen alle winnaars 18.000 euro terug. Het is de makkelijkste rekensom die de meeste mensen maken: van El Gordo krijg je 15.000 euro per gespeelde euro…

En ook al komen lang niet alle winnaars opdagen – vaak is het beter je anoniem te houden – die massale vieringen op plaatsen waar winnende nummers zijn verkocht maakt de kerstloterij altijd een stuk leuker dan, bijvoorbeeld, de Staatsloterij.

Doodsteek voor het stierenvechten?

Geef een reactie

Heb me nooit zo kunnen opwinden met of over het stierenvechten (met = de liefhebbers; over = de tegenstanders). Heb één keer een halve corrida, dus drie stieren, meegemaakt in de Monumental, de enige arena die in heel Catalonië nog ‘glorieuze middagen’ organiseert. Toen vond ik het wel genoeg. En er was een periode, begin jaren negentig, dat je ze ook voortdurend op de nationale TVE kon zien. Een al wat oudere collega vertelde me gisteren dat zijn vrouw er ineens niets meer aan vond op het moment dat er thuis een kleurentelevisie kwam: toen zag ze pas hoeveel bloed ermee gepaard gaat, vooral wanneer de picadores hun lans in de rug van de stier steken.

Toch voelde ik een glimlach van voldoending op mijn gezicht toen het Catalaanse parlement vanochtend het volksvoorstel (180.069 handtekeningen) accepteerde om het stierenvechten bij wet te gaan verbieden. Echt nodig is dat niet, want het/de  toreo is in Catalonië al jarenlang aan het wegkwijnen, slechts tijdelijk gered door de terugkeer van een magische José Tomás, dus het zou hier vanzelf wel uitsterven.

Maar ik hou wel van historische beslissingen, en eentje tégen het stierenvechten in Spanje is dat natuurlijk (al is er nog een lange weg te gaan voor het ook werkelijk een wettelijk verbod zal zijn). Probleem is dat hier alles direct een politieke zaak wordt. Dit was een initiatief van 11 vegetarische dierenbeschermers (waaronder Zuidamerikanen en een Madrileen), maar veel parlementariërs stemden politiek, nationalistisch tegen la fiesta española. En daar, in Spanje, wordt dit natuurlijk weer verklaard als een aanval van de separatisten op een Spaans symbool.

Aan de andere kant, ik hou ook wel van de passie van mensen die met liefde en kennis over stierenvechten praten, en over de enorme historie erachter. Zo ontdekte ik deze week net achter de Rambla (carrer Xuclà)  het restaurant Los Toreros, waar de supportersvereniging van Los de Gallito y Belmonte (twee historische matadores uit begin vorige eeuw) zetelt. Talloze prachtige foto’s en tekeningen, de onvermijdelijke stierenkop en affiches, en geschiedenis en traditie in elk zaaltje van het verder eenvoudige tapas-restaurant. En ook al zal het stierenvechten worden verboden of zichzelf opheffen, dit soort bedevaartsoorden blijven, hoop ik, bestaan.