Auteursarchief: edwin

Onbekend's avatar

Over edwin

Schrijver, journalist, fotograaf. Woon en werk sinds 1988 in en rond Barcelona.

Olympisch wonen

Geef een reactie

villaolimpica

Voor de atleten was het ’t mooiste Olympische dorp dat er ooit geweest is. Niet om het soort appartementen waarin ze tijdelijk moesten wonen – die lijken altijd wel op elkaar – maar omdat de sporters meestal in gloednieuwe buitenwijken werden opgesloten, ver van alle vertier vandaan. In Barcelona ’92 zaten ze niet alleen vrij dicht bij het centrum van de stad – als je bent uitgesport wil je ook wel wat zien -, maar verbleven ze vooral aan het water, aan het strand van de Middellandse Zee. Omdat het die prachtige zomer van 1992 ook nog eens héél erg mooi weer was en de temperatuur midden in de nacht niet onder de 20 graden kwam, was de sfeer uitzonderlijk. Nooit zijn er ook op de Spelen zoveel condooms onder de sporters verspreid als toen…

Zoals vier jaar eerder in Seoul en afgelopen jaar, bijvoorbeeld, in Beijing moest dat Olympisch dorp later als nieuwe woonwijk voor de locals dienen. Lang leek het een mislukking te worden. De prijzen voor de flats van 60 tot 100 vierkante meter leken te hoog (omgerekend kostten ze toen iets van 200.000 euro, de minimumprijs), al waren het wel de eerste nieuwe woningen bijna aan het strand. Slechts in de oude visserswijk van Barceloneta en, aan de andere kant, in Poblenou woonden de mensen altijd bijna aan zee, al liep er tientallen jaren een spoorlijn en stond op het strand een krottenwijk, Somorrostro.

Het Olympisch dorp werd gebouwd in hetzelfde rechthoekige patroon van de Eixample, met enkele schuine straten (waaronder de Amsterdam-straat) om de eentonigheid te breken, maar de Barcelonezen liepen er niet echt warm voor. Ze waren bevreesd in een onderkoelde, levenloze Vinex-wijk terecht te komen. Bijna 20 jaar later bruist de Vila Olímpica nog altijd niet van leven, kost het moeite er leuke barretjes of restaurants te vinden, heeft het wel het grootste bioscoopcomplex met films in originele versie (Icaria Yelmo), maar blijkt het uitzonderlijk populair bij jonge gezinnen met kleine kinderen, waaronder veel expats. Op de groene binnenplaatsen organiseren die verjaardagsfeestjes en bespreken ze het komende schooljaar, het eerste van hun kinderen, die samen naar P-3, de eerste kleuterklas, zullen gaan.

The world moves on a woman’s hips

Geef een reactie

p10104641

Er waren mensen die bleven zitten. Die heb je altijd. De oudere vrouw naast me stootte me aan, mijn heupen wiegden, op een bevoorrechte plaats op rij 7, te veel voor haar gezicht… Dat krijg je als je vrolijke concerten in zalen met zitplaatsen organiseert. Maakt niet echt uit, zeker niet als die zaal van het Palau de la Música is, één van de meest overdadige en tegelijk indrukwekkend monumentale concertzalen van de wereld. Zelfs de musici zijn er altijd van ondersteboven.

David Byrne was terug in Barcelona, op de tournee die hem eerder in het Vredenburg in Utrecht bracht. Blijft één van mijn absolute favorieten, al is zijn muziek niet altijd even gemakkelijk. Deze tournee is een eerbetoon aan zijn mede-componist Brian Eno, die zelf echter niet meer optreedt. Ze maakten een laatste CD samen; luisterliedjes. Maar de zaal ging natuurlijk staan – voor een groot deel – bij de komst van de klassiekers, bijna allemaal van het monument Remain in light. Hierbij een stiekeme foto van de officiële set-listp1010472 die de maestro uit New York voor zijn voeten op het podium had liggen. Kijk halverwege, achter elkaar, Cross-eyed & Painless, Born Under Punches, Once in a Lifetime en LDW, wat bleek te staan voor Life During Wartime. En kort daarna, bij de eerste van de drie bises, één van mijn favorieten, waaruit de tekst van de kop boven deze post komt, The great curve.

Concerten zijn vaak onvergetelijk, dit was er weer één van. En deed ons teruggegaan, in gedachten, naar Rotterdam, waar we ooit voor het eerst in een bioscoop stonden te dansen met Stop making sense (want Grease noch Saturday Night Fever had ons van de stoelen gehaald; we keken toen toch vooral naar het verhaaltje.) We hebben, met de mensen die die Talking Heads-docu van Jonathan Demme zagen, echter een discussie/twijfel. Welke biocoop waren we toen? Cinerama, zegt de één. Lantaren-Venster, herinnert de ander zich. Corso, denk ik.

Maar wat maakt het ook uit. The world moves and it bounces and hops. 

Wat lezen de Catalanen?

Geef een reactie

st-jordi1

De gekte van Sant Jordi is weer voorbij, de Rambla was totaal onbegaanbaar gisteren, en behalve de duizenden zigeuners én bloemenwinkels die miljoenen rozen verkochten – tussen de 3 en 4 euro per roos was de meest gangbare prijs – deden vooral de boekwinkels goede zaken. Ze hadden allemaal hun collecties uit het magazijn gehaald om in de 400 boekenstalletjes op straat nóg dichter bij de kopers te kunnen zijn. Uitgevers hebben me al vaker gezegd, deze maanden, dat de crisis nauwelijks een nadelig effect op de boekenverkoop heeft; integendeel zelfs: de mensen stellen dure aankopen uit (géén TV, auto of verre vakantie) maar geven graag die 10 tot 20 euro voor een boek uit.

Dus was er gisteren op straat niets van crisis te merken. Vandaag werd bekend dat Spanje voor het eerst meer dan 4 miljoen werklozen heeft (17% van de beroepsbevolking), maar op Sant Jordi leek iedereen vrolijk. In totaal verkochten de boekhandels in Catalonië voor zo’n 20 miljoen euro – hetzelfde als vorig jaar – wat voor hen 7,5% van de omzet van een heel jaar betekent.

En wat lezen de Catalanen/Spanjaarden? Beste verkoper was Stieg Larsson met de eerste twee boeken uit zijn Millenium-trilogie, gevolg door de priemgetallen van de jonge Italiaan Paolo Giordano (smaken zijn internationaal). De enkele jaren geleden overleden Zweed was, vanzelfsprekend, één van de weinige auteurs die géén handtekeningen in zijn boeken kwam zetten.

Dat deden wel de lokale/nationale bestsellers. In het Spaans was het net verschenen non fictie-verhaal van Javier Cercas over de mislukte staatsgreep van 23 februari 1981 (Anatomía de un instante, Anatomie van een ogenblik) de grootste hit, in het Catalaans een roman van radiopresentator en meditatiegoere Gaspar Hernández over kanker en geluk, El Silenci (De Stilte).

En de vogels zullen blijven zingen…

Geef een reactie

deseovivir1

Donderdag de mooiste feestdag van de wereld. Precies een week voor Koninginnedag, altijd, elk jaar weer. Op 23 april is het Sant Jordi in Catalonië, en ik weet zeker dat er nergens op de aarde een dergelijke traditie bestaat. Hij geeft aan haar een roos, zij geeft aan hem een boek. Dat klinkt nogal ouderwets en is door de moderne tijden ook wel achterhaald, maar de basis blijft hetzelfde. Geen vrouw in Catalonië komt vandaag zonder roos thuis; heeft ze er geen gekregen, dan heeft ze een probleem. Maar dezelfde vrouwen krijgen inmiddels van hun man, vriend, baas, collega etcetera ook wel een mooi boek kado.

Als het mooi weer is – en de vooruitzichten zijn goed – dan is Barcelona deze donderdag een paradijs: boekenstalletjes door de hele stad, schrijvers uit het hele land én andere delen van de wereld die op speciale plaatsen handtekeningen zetten. Een Boekenweek ingerkort tot één magische dag; je moet hem één keer hebben meegemaakt. Een roos en een boek, hoeveel natuur, literatuur en liefde heeft iemand, vrouw of man, nog méér nodig?

Aan het einde van de dag wordt er een ‘ranking’ opgemaakt van de beste verkopende boeken. Stieg Larsson gaat winnen, zo lijkt het nu al, op de hielen gezeten door een enkele Catalaanse of Spaanse auteur. Larsson is één van de weinigen die niet zijn handtekening kan zetten; hij is niet meer. Net zo min als Mari, schrijfster van bovenstaand werk, een indrukwekkend dagboek dat ik van zo’n 3.000 pagina’s tot de uiteindelijk 300 heb kunnen terugbrengen. Vandaag kreeg ik de eerste exemplaren toegestuurd, op 6 mei gaat ons Deseo Vivir (Ik wil leven; met als ondertitel: het verhaal van een moedige vrouw die leerde te sterven) in de verkoop.

Het gedicht van Juan Ramón Jiménez dat we ook op haar begrafenis lazen komt erin terug. Nu, na zeven jaar, een poging tot een Nederlandse vertaling; letterlijk, dus niet poëtisch verantwoord…

Wél verantwoord, uiteindelijk. Maanden later (dit is een update) krijg ik van Marcus een meer overdachte vertaling, mooier geschreven ook. Die leidt tot een combinatie. Hierbij dus, dé Nederlandse versie van:

De definitieve reis

…En ik zal gaan
En de vogels zullen blijven zingen
en mijn moestuin zal blijven
met zijn groene boom
en zijn witte waterput

Alle avonden
zal de hemel blauw zijn en vredig
en zullen de klokken van de klokkentoren luiden
zoals ze vanavond luiden

Ze zullen sterven, zij die me liefhadden
en elk jaar weer zal het dorp veranderen
en in die hoek van mijn bloeiende moestuin met zijn witgekalkte muren
zal mijn ziel rondzwerven, nostalgisch

en ik zal gaan
en ik zal alleen zijn
ontheemd, zonder groene boom
zonder witte waterput
zonder blauwe en vredige hemel…
En de vogels zullen blijven zingen

(El viaje definitivo,
Juan Ramón Jiménez, 1905)
En voor de kenners, de originele Spaanse versie, zo mooi:
…Y yo me iré. Y se quedarán los pájaros
cantando;
y se quedará mi huerto, con su verde árbol,
y con su pozo blanco.Todas la tardes, el cielo será azul y plácido;
y tocarán, como esta tarde están tocando,
las campanas del campanario.

Se morirán aquellos que me amaron;
y el pueblo se hará nuevo cada año;
y en el rincón aquel de mi huerto florido y encalado.
mi espíritu errará, nostálgico…

Y yo me iré; y estaré solo, sin hogar, sin árbol
verde, sin pozo blanco,
sin cielo azul y plácido…
Y se quedarán los pájaros cantando.

 
 

De gieren hebben honger

Geef een reactie

gieren

Vorig jaar liep half Nederland uit voor een stervende gier in de Wieringermeer. Het beest was in het Spaanse Palencia geringd en was, na een lange tocht, volkomen krachteloos 1.600 kilometer noordelijker beland. Hij was niet het enige exemplaar dat verdwaald en verzwakt leek. Spanje is altijd een paradijs voor de gieren geweest en in de bergachtige streken leven grote groepen van deze indrukwekkende vogel. Een mensenwet heeft de roofvogels echter in problemen gebracht: veehouders wordt sinds enkele jaren verplicht de kadavers van overleden koeien of paarden netjes op te ruimen en niet op het land te dumpen of achter te laten. Het was dat dode vee dat als een voedselbank voor de gieren was.

Nu er steeds minder eten voor de vogels voor het grijpen ligt, kiezen ze, noodgedwongen, voor twee opties. De eerste is de Pyreneeën overvliegen op zoek naar landen waar wél eten in de weilanden ligt, maar dat is in Frankrijk, België, Duitsland en Nederlander nog minder dan in Spanje. De laatste maanden kiezen de gieren daarom steeds vaker voor een tweede manier, die de boeren en veehouders veel zorgen baart: in de bergen boven Lleida hebben grote kolonies gieren al enkele malen verzwakte koeien of paarden aangevallen. Het zijn niet eens dieren die op sterven liggen, maar bijvoorbeeld ook paarden die op het punt van bevallen staan of net veulens hebben gebaard.

De Catalaanse regering, die sinds 2007 54 aanvallen van gieren op het vee heeft geregistreerd, gaat nu speciale eetplaatsen voor de vogels inrichten. Mochten die geen oplossing bieden, dan dreigen de boeren de jacht op de (beschermde) gieren te openen.

Een mooi spektakel blijft het wel, een tocht langs die gieren. Niet heel erg ver van Barcelona, op zo’n tweeëneenhalf uur rijden, ligt rond Torre de Tamurcia (waar bovenstaande foto is genomen) de Vall dels Voltors, de gierenvallei, waar onder anderen in het wild de vale gier, de lammergier en de aasgier/Egyptische gier te bewonderen zijn.

De neefjes van Herman Koch

Geef een reactie

Ook benieuwd hoe Michel en Rick, de twee neefjes uit de bestseller Het Diner van Herman Koch eruit zien? Hierbij een korte video: in december vond de  rechtszaak plaats tegen twee van de drie jongens die rond de Kerst van 2005 in Barcelona Rosario, een zwerfster/dakloze vrouw, bij een pinautomaat in brand staken, de moorzaak waarop Barcelona-fan en oud-inwoner Koch zich inspireerde bij het schrijven van Het Diner.

Het viel hem op, zegt hij, dat ze eruit zagen als jongens uit een goed milieu (nou ja, wát is goed?), en ze kwamen inderdaad uit Sarria-Sant Gervasi, één van de duurdere, sjiekere wijken van de stad. Als nette jongens zaten ze ook op de beklaagdenbank, maar dat was niet voldoende voor een lichte straf: beide 19-jarigen werden veroordeeld tot 17 jaar gevangenissstraf.

En hieronder de beelden van de veiligheidscamera die Koch, net als miljoenen Spanjaarden, rond die Kerst voortdurend op televisie zag herhaald, over hoe de onbezonnen, nachtelijke misdaad plaatsvond…

Een gevangenis als overbuur

Geef een reactie

modelo

Als de drie zakkenrollers van de post hieronder in voorarrest blijven in afwachting van de rechtszaak, moeten zij vrijwel zeker naar de Modelo-gevangenis. De plaats is uniek, in de eerste plaats omdat zij een beetje aan de Middeleeuwen doet denken. Gebouwd in 1904 verkeert de Modelo in bijna dezelfde staat als toen, een eeuw geleden, en zitten er met 1.800 man (geen vrouwen) drie keer zoveel gevangenen in als hygiënisch zou zijn.

Maar de gevangenis is vooral zo uniek omdat hij, op 100 meter van het centraals station van Sants, gewoon onderdeel vormt van de Eixample en slechts door gewone straten van de omwonenden wordt gescheiden. Omdat de meeste flats veel later zijn gebouwd dan de gevangenis, zijn die woningen allemaal veel hoger en hebben de mensen die op de derde verdieping of hoger wonen vrije inkijk op de binnenplaats van de Modelo en kunnen zij ook bij heel wat cellen naar binnen kijken. Zo is ooit een beroemde steenrijke ondernemer die vastzat, Javier de la Rosa, vanuit zo’n woning in zijn cel gefotografeerd.

modelo2

Logisch dat de meeste omwonenden liever iets anders aan de overkant zien, want een gevangenis als overbuur komt de waarde van de flat niet ten goede. Natuurlijk hebben zij allen hun flat gekocht terwijl ze wisten dat de Modelo vast onderdeel van het uitzicht was, maar de overheden beloven al tientallen jaren lang dat hij defintief uit het straatbeeld zal verdwijnen. Nu is de datum van 2013 geprikt om de Modelo leeg te halen en de gevangenen naar een nieuw complex buiten de stad over te brengen. Een deel van de gevangenis blijft, als monument, wel bestaan. Maar in plaats van muren en prikkeldraad komt er dan een parkje. (Het Olympisch dorp heet óók nog zijn eigen gevangenis, Wad-Ras, alleen voor vrouwen.)

Overigens zitten in de Modelo slechts mannen in vóórrarrest, dat in Spanje altijd de maximale duur van 2 jaar in beslag neemt voordat er eens een rechtszaak plaatsvindt. Soms kan het zelfs tot 4 jaar worden verlengd…

85 tassen, 17 iPods, 2 camera’s…

Geef een reactie

zakkenroller

Hun werkterrein waren de perrons en de roltrappen van het treinstation van Sants en van de metrostations Sants-Estació, Passeig de Gràcia en Barceloneta. Geen toevallige keuzes. Het zijn de plaatsen waar elke dag duizenden toeristen staan te dringen, waarvan een groot deel nog altijd even achteloos, ontspannen en naïef als altijd, hoe vaak ze vooraf ook gewaarschuwd zijn dat Barcelona het grootste zakkenrollersparadijs op aarde is. Ik heb bijna nog nóóit een Nederlander gesproken die niét is beroofd; laatst weer twee vrienden die een koffer zagen verdwijnen toen zij op het vliegveld op hun huurauto stonden te wachten – ook al een favorite pleisterplaats van de boeven.

Eén van de meest actieve bende’s is nu opgepakt, die op die bovengenoemde stations het monopolie had. Althans, wat is opgepakt? Drie zitten er nog in de cel, de zes anderen zijn alweer vrij en hebben vandaag waarschijnlijk alweer toegeslagen. Want die negen arrestanten samen waren in totaal al 142 keer gearresteerd. Wat de Mossos, de Catalaanse politie, nu probeert te bewijzen is dat zij een georganiseerde bende vormden, waardoor er tegen hen hogere straffen kunnen worden geëist. Probleem is dat heel weinig beroofde toeristen nog aangifte doen als zij iets zijn kwijtgeraakt.

Daardoor zal het voor de politie ook niet eenvoudig zijn de in één van de huizen van de bende aangetroffen voorwerpen bij de rechtmatige eigenaar terug te bezorgen. In totaal lagen er 340 buitgemaakte hebbedingetjes, waaronder 85 tassen, koffers en rugzakken, 99 batterijladers, 1 laptop, 2 digitale camera’s, 15 USB-sticks, 28 (zonne)brillen, 17 iPods en 7 mobiele telefoons. U kunt zich nog altijd melden als u in de laatste maanden op één van die stations bent beroofd…

Zomerkoninkjes?

Geef een reactie

fresones

Die zomerse bijnaam voor aardbeien moet nog komen uit de tijd dat er geen broeikassen waren in Nederland, want inmiddels kun je bijna het hele jaar door aardbeien krijgen. Hier in Spanje zijn ze deze dagen goedkoper dan ooit. De oogst in Huelva, waar vrijwel alle Spaanse aardbeien vandaan komen, is dit jaar zó groot en goed geweest, dat de veilingen en winkels worden overladen met deze vitamine C-bron. Vorige week kocht ik een bak van twee kilo voor 3,99 en daar kreeg ik dan nog zo’n spuitfles met slagroom bij kado, maar inmiddels doet de kilo al minder dan 1,50. De puriteinen vinden deze grote winteraardbei maar niks, want hij heeft iets minder smaak dan het kleinere zomerkoninkje. Voor wie boodschappen doet: de aardbei die nu te koop is in Spanje (en waarschijnlijk ook in Nederland) noemen we hier fresón (letterlijk: grote aardbei) en is van het Californische geslacht Camarosa. In de zomer is de kleinere fresa te koop. En minder smaak of niet, die fresón is uitstekend als je hem een uurtje in verse sinaasappelsap met een lepeltje suiker laat staan; de kinderen vinden ze heerlijk zo.

Valken in de Sagrada Familia

Geef een reactie

valkDe twee miljoen mensen die elk jaar de Sagrada Familia bezoeken, zijn niet de enige ‘bewoners’ van de tempel van Gaudí. Sinds enkele jaren huist er een stel slechtvalken, waarvan het vrouwtje vorige week vier kleintjes heeft gekregen. De gemeente Barcelona heeft een webcam geïnstalleerd bij het nest, waar live te zien is hoe die kleine valkjes worden gevoed, vanzelfsprekend met forse, dode duiven. De aanwezigheid van valken was vroeger heel gewoon in Barcelona, maar volgens een wet uit 1973 mochten roofvogels in de stad worden uitgeroeid. In 2005 is de stad een project gestart om de valken weer in de stad te introduceren, ook al omdat zij een ecologische hulp zijn om die enorme hoeveelheid duiven een beetje te bestrijden. Inmiddels zijn vier paartjes genesteld in de stad, allemaal op hoge punten waarvandaan de valken zich in duizelingwekkende vaart naar beneden kunnen storten en hun prooi in die val al kunnen doden. Goed kijken dus, bij een volgend bezoek aan de Sagrada Familia. De schatting is dat de vier kleine valkjes in de herfst zelfstandig kunnen uitvliegen.