Tagarchief: hospitalet

De vage en drukke grens met l’Hospitalet

Mijn eerste woonplaats in Spanje was l’Hospitalet de Llobregat. Ik dacht, zoals veel mensen, dat het gewoon een wijk van Barcelona was, tot ik ontdekte dat het een stad is (de zestiende in grootte van Spanje, de tweede van Catalonië) met 260.000 inwoners, groter dan mijn Utrecht dus. Stad van de Andalusische immigranten toen, nu van de Zuidamerikaanse. Nergens is echter te zien waar Barcelona in l’Hospitalet in elkaar overgaan, slechts één bord langs de 9.800 meter lange grens tussen beide steden markeert die lijn, boven de Travessera de les Corts, vlakbij het Camp Nou. Verder merk je nooit wanneer je in BCN of L’H bent. Schizofreen is de situatie in de straat Riera Blanca, een oude rivierbedding die vroeger de gemeentes scheidde en waar nu op de ene stoep vuilcontainers van Barcelona staan en aan de andere kant die van l’Hospitalet. Ook de parkeerwachters van beide gemeenten treffen elkaar daar.

Ik ben eens met een fotograaf op stap geweest langs die grens, en we legden een lang rood lint op opvallende plaatsen. Zoals de receptie van het hotel AC Som, dat precies bovenop de grens ligt, net als de nieuwe Ciutat de Justicia, het immense complex van Justitie. En de Fira, de beurs aan de Gran Vía, die ook ‘gesplitst’ wordt. Veel Barcelonezen zeiden me vroeger dat ze niet naar l’Hospitalet durfden, dat het een onveilige stad was. Grote onzin, het leven was er op straat nog leuker en drukker dan in Barcelona. Voor wie één keer dat leven daar wil ontdekken: neem de blauwe metrolijn, stap uit in Pubilla Cases en ga vroeg in de avond naar het straatje Luarca: zo’n twintig terrasjes met heerlijke tapa’s zitten er altijd bomvol met de lokale bevolking. Nooit een toerist te zien, natuurlijk.

Van Andalusisch naar Zuidamerikaans

Ik groeide op op het Utrechtse Kanaleneiland, in de jaren zeventig een arbeiderswijk vol met blonde kinderen; nu is het één van de wijken met de hoogste concentratie allochtonen in heel Nederland, maar ik kan er, anders dan in bijvoorbeeld Franse banlieu’s, maar geen ghetto in ontdekken. Zal ook wel komen door het groen dat er nog altijd is. Hetzelfde is gebeurd met mijn eerste woonplaats in Spanje, l’Hospitalet de Llobregat (257.000 inwoners), alleen heeft de verandering daar nog veel sneller plaatsgevonden, al is het aantal buitenlanders (zo’n 25%) er nog altijd veel lager dan in de Nederlandse ‘zwarte’ wijken.

Kom er nog regelmatig, in La Florida, de dichtstbevolkte wijk van Europa waar we van 1988 tot ’93 leefden. Er wonen 77.500 mensen per vierkante kilometer (in absolute aantallen is dat minder, de wijk is 0,38 km2 groot); ter vergelijking: de dichtstbevolkte wijk in Nederland schijnt het Delfste Veenhof te zijn met zo’n 23.000 inwoners/km2. Vriend Anton vond het er altijd wel gezellig, in La Florida, zag er het authentieke Spanje: klein flatje, wat palmbomen voor de deur op mijn Avenida Masnou en heel veel terrasjes en mensen op straat.

Hospitalet groeide, net als andere voorsteden van Barcelona, explosief in de jaren zestig met de komst van Andalusische emigranten naar Catalonië. In de jaren zeventig was tweederde van de inwoners afkomstig uit Andalusië, Extremadura en andere regio’s, slechts éénderde was in Catalonië zelf geboren. Buitenlanders waren er nauwelijks, en zeker als (niet eens zo blonde) Nederlander was je op de markt van La Florida een exotische verschijning. 

Er wonen nog altijd veel Andalusiërs in La Florida, al zijn de kinderen van die eerste emigranten in Catalonië geboren; charnegos is daar de bijnaam voor. In 2008 kwamen 9.800 inwoners uit Catalonië, 3.900 uit Andalusië en… 11.000 uit het buitenland. Vooral uit Zuid-Amerika, dat voor 65% van alle ‘allochtonen’ in l’Hospitalet zorgt. De cijfers zijn spectaculair: in 1997 woonden er 50 Ecuadoranen en 21 Bolivianen in de stad. Tien jaar later waren dat er 14.000 respectievelijk 10.500. Ik noem het nu een ‘klein Quito’, het Andalusische accent is er vervangen door de Zuidamerikaanse tongval. Veel Europeanen zullen niet snel het verschil zien tussen een Spanjaard en Zuidamerikaan, maar de mensen hier zien dat maar al te best. En horen het. Het levert ook problemen op al zijn die, en dat verbaast me, nooit zo gemeengoed en wijdverbreid als in de Nederlandse probleemwijken.